Ba tôi

(trích)

Tôi trưởng thành trong những nỗi xót xa
Những cay đắng mà đời Ba phải chịu
Ba dạy tôi đừng bao giờ mềm yếu
Dù thế nào đừng sợ khổ nhe Con

Theo tháng năm Ba thân xác gầy mòn
Vẫn lặn lội nắng mưa vì cuộc sống
Vẫn lẻ loi và vẫn hằng trông ngóng
Đứa Con cùng chiếc xe đạp của Ba

Như những ngày xưa ấy những ngày xa…

– Đỗ Kim Vũ

Gợi ý

* Giới thiệu về đoạn thơ phân tích: Đoạn thơ là lời tâm sự đầy xúc động và chân thành của người con về cha mình – một người cha vất vả, tảo tần, chịu nhiều thiệt thòi, gian khổ trong cuộc sống, hi sinh hết tất cả cho con.
* Về nội dung:
– 4 dòng đầu: Người con kể về sự trưởng thành của mình trong những nỗi đau và cay đắng mà cha đã gánh chịu.
+ Những câu thơ vừa là sự trần tình, vừa là lời tri ân, thể hiện nỗi xót xa và cảm phục.
+ Người cha hiện lên như một người kiên cường, luôn dạy con phải mạnh mẽ, không đầu hàng trước gian nan. Lời dạy: “đừng bao giờ mềm yếu” và “đừng sợ khổ” là sự truyền lửa, vừa nghiêm nghị vừa đầy yêu thương.
– 4 dòng thơ tiếp theo. Tiếp tục mạch thơ khắc họa hình ảnh người cha:
+ Dù tuổi tác ngày càng cao, cha vẫn tảo tần, vất vả vì con, vì cuộc sống.
+ Hình ảnh “gầy mòn” – một minh chứng cho sự hy sinh âm thầm.
+ Từ láy “lẻ loi” và động từ “trông ngóng” gợi cảm giác cô đơn và khắc khoải, chờ đợi con.
+ Hình ảnh “chiếc xe đạp” – biểu tượng của kỷ niệm xưa, gần với những ngày tháng cha con bên nhau.
– Câu thơ cuối như một tiếng thở dài đầy hoài niệm và tiếc nuối. Người cha vẫn sống trong ký ức đẹp đẽ ấy, luôn chờ mong điều đó quay lại – một ước vọng giản dị nhưng khiến người đọc xúc động.
* Nghệ thuật:
– Thể thơ tám chữ, không gò bó, rất phù hợp với những cảm xúc dâng tràn, mãnh liệt, tha thiết trong tâm trí người con về cha.
– Giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết cùng hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của tình cha và sự trưởng thành của người con trong yêu thương và khổ luyện.
– Kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật ẩn dụ, điệp ngữ, từ láy

Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích đoạn trích bài thơ “Ba tôi” của Đỗ Kim Vũ

Nhắc đến tình cảm gia đình, bên cạnh tình mẫu tử ngọt ngào, ta không thể không nhắc đến tình phụ tử thiêng liêng, lặng thầm mà sâu nặng. Với giọng thơ chân thành, tha thiết, Đỗ Kim Vũ trong đoạn trích Ba tôi đã khắc họa xúc động hình ảnh người cha tảo tần, giàu đức hi sinh và tình yêu thương dành cho con. Bốn câu thơ đầu vang lên như lời tri ân thấm đẫm xót xa: “Tôi trưởng thành trong những nỗi xót xa / Những cay đắng mà đời Ba phải chịu”. Sự trưởng thành của người con được nuôi dưỡng từ chính những nhọc nhằn cha đã âm thầm gánh vác. Lời cha “đừng bao giờ mềm yếu”, “đừng sợ khổ” vừa nghiêm nghị vừa chan chứa yêu thương, trở thành điểm tựa giúp con mạnh mẽ trước cuộc đời. Hình ảnh “Ba thân xác gầy mòn” đã khắc sâu dấu vết của tháng năm nhọc nhằn. Bên cạnh đó, các điệp từ “vẫn”, từ láy “lẻ loi” kết hợp cùng động từ “trông ngóng” đã khắc họa sâu sắc dáng vẻ cô đơn, khắc khoải của cha bên “chiếc xe đạp” cũ kỹ, chứng nhân cho những năm tháng nhọc nhằn, nghèo khó mà ấm áp tình phụ tử. Bài thơ khép lại bằng câu thơ “Như những ngày xưa ấy những ngày xa…”, dương như tác giả để nỗi nhớ ngân dài, khiến tình cha hiện lên vừa bình dị vừa sâu nặng. Thể thơ tám chữ, giọng điệu nhẹ nhàng cùng điệp ngữ, từ láy và hình ảnh đời thường đã làm nên một khúc hồi tưởng giàu xúc cảm về tình phụ tử thiêng liêng.