[…]
Tôi trở về nơi cánh võng mẹ đưa
Câu dân ca êm đềm trôi vào giấc ngủ
Bát cơm trắng đầu mùa tay mẹ xới
Thấm đượm nắng mưa hạt ngọc của trời

Quê hương ơi nơi lưu giữ phần đời
Rong ruổi cùng tôi dọc dài đất nước
Nay thanh thản giữa đường quê cất bước
Tóc trên đầu đã ngả màu sương

Quá nửa đời phiêu dạt tha phương
Nơi huyết quản rần rật dòng máu đỏ
Tạc trong tôi bóng hình xóm nhỏ
Trái tim hóa vào sông nước đồng quê.

(Trích “Cho tôi một mảnh hồn xóm nhỏ”, Nguyễn Đăng Độ, Hương xa, NXB Hội Nhà văn, 2022, tr.27)

Gợi ý

1. Phân tích cảm xúc của nhân vật “tôi”

– Nhân vật “tôi” nhớ nhung, hoài niệm về mẹ và quê hương qua những hình ảnh bình dị, thiêng liêng thuở ấu thơ.

– Nhân vật “tôi” xúc động khi nhận ra quê hương là người bạn đồng hành thân thuộc, là nơi lưu giữ những thăng trầm của một phần đời, là bến đỗ bình yên đón đợi “tôi” trở về sau bao năm tháng bôn ba, phiêu dạt.

– Nhân vật “tôi” có tình cảm mãnh liệt với quê hương và nhận ra quê hương chính là máu thịt, khao khát “hóa thân” cùng quê hương.

2. Đánh giá được cảm xúc của nhân vật “tôi”

– Cảm xúc của nhân vật “tôi” không chuyển biến đột ngột mà hợp lý, góp phần thể hiện nội dung, tư tưởng của đoạn trích.

– Giọng thơ thiết tha trìu mến, ngôn ngữ giàu sức biểu cảm, hình ảnh thơ mộc mạc và giàu sắc thái triết lý,…

Đoạn văn 200 chữ phân tích cảm xúc của nhân vật “tôi” trong đoạn trích “Cho tôi một mảnh hồn xóm nhỏ” của Nguyễn Đăng Độ

Trong miền sâu thẳm của tâm hồn mỗi con người, quê hương luôn là nơi neo giữ những yêu thương nguyên vẹn nhất. Đến với bài thơ Cho tôi một mảnh hồn xóm nhỏ của Nguyễn Đăng Độ, người đọc cảm nhận rõ nỗi nhớ thương tha thiết của nhân vật “tôi” dành cho mẹ và quê hương sau bao năm tháng xa cách. Mở đầu đoạn trích là cảm xúc bồi hồi khi nhân vật “tôi” trở về nơi tuổi thơ êm đềm bên “cánh võng mẹ đưa”, bên “câu dân ca” ngọt ngào và “bát cơm trắng đầu mùa” thấm đẫm tình mẹ, tình quê. Những hình ảnh mộc mạc mà thân thương ấy đã đánh thức cả miền kí ức sâu lắng trong trái tim người con xa xứ. Từ nỗi nhớ tuổi thơ, cảm xúc của nhân vật dần lắng sâu thành niềm xúc động khi nhận ra quê hương luôn đồng hành cùng mình trên mọi nẻo đường đời. Dẫu “quá nửa đời phiêu dạt tha phương”, quê hương vẫn là nơi lưu giữ một phần máu thịt tâm hồn, là chốn bình yên đón đợi con người trở về sau những tháng ngày rong ruổi. Đặc biệt, câu thơ “Trái tim hóa vào sông nước đồng quê” đã thể hiện tình yêu quê hương mãnh liệt, sâu nặng đến mức hòa làm một với quê hương xứ sở. Cảm xúc của nhân vật “tôi” vận động tự nhiên, chân thành qua giọng thơ thiết tha, hình ảnh giàu sức gợi cùng ngôn ngữ mộc mạc mà giàu ý nghĩa. Đoạn thơ vì thế đã chạm đến trái tim người đọc bằng tình quê đằm sâu và thiêng liêng.