(Lược: Trưa ngày ba mươi tháng Chạp, tôi theo chân anh Ngạn cùng một người chiến sĩ liên lạc tên Vang lên ăn Tết ở Pa-khen, một bản ở ngay sát biên giới giáp nước bạn Lào. Suốt dọc đường, Ngạn kể cho chúng tôi nghe những ngày đầu kháng chiến anh hoạt động trên đất Pa- khen)
Ngạn thuộc loại người quen với rừng. Lần đầu mới gặp anh ta khó làm quen ngay. Anh hơi lạnh lùng. Anh không thích bắt tay, càng không thích mời mọc, xã giao, cả với khách lạ. Những khách lạ tới huyện đội, hãy cứ đi theo anh xuống bản một chuyến, dù không ưa anh thì cũng phải nhận thấy ở cuộc đời anh có nhiều điều đáng tìm tòi để biết.
Ngạn đã ngoài bốn mươi, quê vùng xuôi, đâu tận giáp biển, nhưng từ ngày mới vào bộ đội, anh đã lăn lộn trên vùng rừng núi biên giới. Anh ở bộ đội gần hai mươi năm thì gần hai mươi năm lăn lộn trên mảnh đất này. Công tác của anh thôi thì đủ: đánh Pháp, đánh phỉ, nắm dân, tìm đất… Chúng ta hãy giờ tấm bản đồ của nước Việt Nam ta. Trên địa giới miền Tây, một quãng có một cái chấm bằng hạt đất hơi lồi ra. Đó là mảnh rừng âm u có con suối mà ba chúng tôi đang đi giữa lòng nó. Chốn này, như đã nói, tôi mới đặt chân tới lần đầu. Đồng chí Vang, liên lạc của Ngạn, mới mười bảy tuổi, là người dân bản Pa-khen. Còn Ngạn? Khi Vang chưa đẻ thì Ngạn đã chiến đấu ở đây, anh và người ông ngoại của Vang là hai người đã có công đưa mảnh đất Pa-khen trở về bản đồ của Tổ quốc.
Năm 1945, dù đã có chính quyền cách mạng ở biên giới nhưng vùng đất Pa-khen vẫn bị Pháp nhập vào đất Lào, mọi giấy tờ địa chính cũ bị Pháp hủy hết. Lúc ấy, Ngạn là chiến sĩ vệ quốc đoàn chiến đấu bị thương, anh bị lạc đơn vị, anh được Y Khiêu – một người con gái người Lào cõng về, chữa lành vết thương. Sau khi vết thương khỏi, Ngạn ở lại bản tạo dựng cơ sở kháng chiến tại Pa-khen.
(Lược: Sau gần nửa năm, vùng Pa-khen liên tiếp nổ ra những trận đánh phục kích, tập kích nhỏ làm rung chuyển hệ thống đồn ải của quân Pháp và bọn thổ phi theo Pháp. Cảm phục tài trí và lòng dũng cảm của Ngạn, cha của Y Khiêu mời Ngạn đến uống rượu và nói với Ngạn muốn gả Y Khiêu cho anh.)
…..Ông với tay lên nóc nhà lấy một ống tre, lôi từ trong cái ống tre đầy bồ hóng ra những tờ giấy bản viết bằng chữ nho và chữ nôm, có tờ đóng dấu son và đã vàng úa. Đấy là những giấy tờ mà theo cáo thị của đồn Pháp, nhà ai còn thu giấu sẽ bị đem xử bắn. Đấy là tất cả bằng chứng xác thực chứng tỏ đất Pa-khen là đất Việt Nam. Ông già Lào trao tất cả cho Ngạn, với một lời dặn: “Mảnh đất này là đất Việt Nam. Anh là người chiến sĩ bộ đội Việt Nam, anh hãy giữ lấy”.
(Trích “Nguồn suối”, Tuyển tập Nguyễn Minh Châu, Nhà xuất bản Văn học, 2006, tr 6-9)

1. Mở đoạn: Giới thiệu chung

– Giới thiệu tác giả Nguyễn Minh Châu và tác phẩm Nguồn suối.

– Khái quát về vai trò của ngôi kể và điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện nội dung đoạn trích.

2. Thân đoạn:

– Ngôi kể thứ nhất: Nhân vật “tôi” là người trực tiếp chứng kiến và tham gia vào câu chuyện. Tác dụng của ngôi kể thứ nhất:

+ Tạo sự chân thực, gần gũi, giúp người đọc cảm nhận câu chuyện một cách tự nhiên, sinh động.

+ Thể hiện rõ cảm xúc, suy nghĩ của người kể về nhân vật Ngạn, từ ấn tượng ban đầu (lạnh lùng, khó gần) đến sự cảm phục về sự hy sinh và trách nhiệm của anh.

+ Tăng tính cá nhân hóa: Người kể không chỉ thuật lại sự kiện mà còn bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận chủ quan.

– Điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích: Điểm nhìn chủ yếu từ nhân vật “tôi” – một người chứng kiến, đi theo Ngạn và Vang trong hành trình đến Pa-khen. Tác dụng của điểm nhìn trần thuật:

+ Giúp người đọc tiếp cận nhân vật Ngạn theo quá trình khám phá của người kể, từ sự lạnh lùng đến lòng dũng cảm và tận tụy với quê hương.

+ Góp phần làm nổi bật vẻ đẹp kiên cường, trách nhiệm của Ngạn thông qua góc nhìn khách quan nhưng cũng đầy cảm xúc.

+ Tạo sự tự nhiên, linh hoạt, đưa người đọc theo dòng chảy của câu chuyện một cách sinh động, chân thực.

3. Kết đoạn:

– Khẳng định vai trò của ngôi kể thứ nhất và điểm nhìn trần thuật trong việc khắc họa hình tượng nhân vật Ngạn.5

– Nhấn mạnh sự thành công của Nguyễn Minh Châu trong cách kể chuyện, giúp tác phẩm trở nên chân thực và giàu cảm xúc.

Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích ngôi kể, điểm nhìn trần thuật trong đoạn trích “Nguồn suối” của Nguyễn Minh Châu

Nguyễn Minh Châu là nhà văn luôn hướng ngòi bút vào những vẻ đẹp khuất lấp của con người, nơi phẩm chất và chiều sâu tâm hồn được soi chiếu qua những câu chuyện giàu sức gợi. Trong đoạn trích “Nguồn suối”, nghệ thuật trần thuật tinh tế, đặc biệt ở việc lựa chọn ngôi kể thứ nhất và điểm nhìn của nhân vật “tôi”, đã góp phần khắc họa chân thực, cảm động hình tượng người chiến sĩ Ngạn. Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp đồng hành cùng Ngạn và Vang trên con đường đến Pa-khen, nhờ vậy câu chuyện mang dáng vẻ của một trải nghiệm sống được chứng kiến và cảm nhận bằng tất cả sự chân thành. Điểm nhìn trần thuật chủ yếu đặt vào “tôi” cũng tạo nên một hành trình khám phá nhân vật đầy tự nhiên: từ ấn tượng ban đầu về một Ngạn “hơi lạnh lùng”, khó gần, người đọc dần nhận ra phía sau vẻ ngoài ít lời ấy là một con người từng trải, kiên cường và nặng lòng với non sông đất nước. Qua lời kể, gần hai mươi năm cuộc đời Ngạn gắn bó với vùng biên giới hiện lên như một sự dâng hiến lặng thầm. Đặc biệt, khi ông già Lào trao cho Ngạn những giấy tờ thiêng liêng và nhắn nhủ giữ lấy mảnh đất Pa-khen, điểm nhìn của “tôi” khiến ý nghĩa của câu chuyện vượt lên trên một kỉ niệm chiến tranh, chạm tới tình yêu quê hương và ý thức bảo vệ chủ quyền Tổ quốc. Nhờ lựa chọn ngôi kể và điểm nhìn giàu sức gợi, Nguyễn Minh Châu đã khiến nhân vật Ngạn hiện lên vừa gần gũi vừa đáng kính, đồng thời đem đến cho câu chuyện một âm hưởng chân thực, sâu lắng và giàu chất nhân văn.