Đừng quên lịch sử

Lịch sử:
Có buổi bình minh rạng rỡ
Vua đi cấy, trai ra biển, gái lên rừng…
Những tộc người lấm láp vỡ hoang
Lấn biển, trồng rừng, đắp đê, ngăn bão
Lịch sử còn là:
Những trang chứa núi xương sông máu!
Đã đổ ra để ngăn nạn xâm lăng
Để đến ngày nay còn có một Việt Nam
Mà truyền mãi cho muôn đời con cháu
Lịch sử đấy:
Viết bằng mồ hôi và máu
Hết đời này lại tiếp đời sau…
Cha ông nếu chẳng bắc cầu
Còn đâu lịch sử còn đâu giống nòi
Đừng quên lịch sử ai ơi!
(Đỗ Văn Tuyển – Văn học và tuổi trẻ, số tháng 9, năm 2022)

Gợi ý

* Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

– Thể thơ tự do linh hoạt, giúp diễn tả cảm xúc một cách tự nhiên, chân thành.
– Nhịp điệu khi dồn dập, mạnh mẽ, khi tha thiết, lắng đọng, giúp truyền tải thông điệp về lòng biết ơn cội nguồn, lịch sử dân tộc.
– Hình ảnh thơ vừa giản dị, gần gũi (“Vua đi cấy, trai ra biển, gái lên rừng”…), vừa giàu tính biểu tượng, bi tráng (“Những trang chứa núi xương sông máu!”, “Viết bằng mồ hôi và máu” …) góp phần tái hiện quá trình dựng nước, giữ nước, nhấn mạnh những đóng góp, hi sinh của cha ông…
– Biện pháp tu từ liệt kê (“Vua đi cấy, trai ra biển, gái lên rừng”, …), điệp ngữ (“Lịch sử còn là”, “Lịch sử đấy), câu cảm thán (“Đừng quên lịch sử ai ơi!”) khẳng định vai trò quan trọng của lịch sử, kêu gọi mọi người không quên cội nguồn dân tộc.

Đoạn văn nghị luận 200 chữ nêu cảm nhận về đặc sắc nghệ thuật trong bài thơ “Đừng quên lịch sử” (Đỗ Văn Tuyển)

Thơ ca là tiếng nói của tâm hồn, nhưng để tiếng nói ấy ngân vang và neo đậu lâu bền trong lòng người đọc, cảm xúc luôn cần được nâng đỡ bởi một hình thức nghệ thuật độc đáo. Với bài thơ “Đừng quên lịch sử”, Đỗ Văn Tuyển đã lựa chọn một hình thức nghệ thuật giản dị mà giàu sức truyền cảm để khơi dậy trong người đọc niềm tự hào và lòng biết ơn đối với cội nguồn dân tộc. Thể thơ tự do tạo nên nhịp điệu linh hoạt, khi mạnh mẽ, dồn dập theo bước chân dựng nước, giữ nước, khi lắng sâu trước những hi sinh của cha ông. Ngôn ngữ thơ gần gũi, giàu sức gợi; những hình ảnh “núi xương sông máu”, “mồ hôi và máu” vừa chân thực vừa mang sắc thái bi tráng, khiến lịch sử hiện lên bằng cái giá của biết bao thế hệ đã ngã xuống. Phép liệt kê trong “Vua đi cấy, trai ra biển, gái lên rừng” mở ra một bức tranh rộng lớn về sức mạnh cộng đồng, còn điệp ngữ “Lịch sử còn là”, “Lịch sử đấy” vang lên như những nhịp trống nhắc nhớ về cội nguồn. Đặc biệt, câu cảm thán “Đừng quên lịch sử ai ơi!” khép lại thi phẩm bằng một lời gọi tha thiết, vừa là lời nhắn nhủ, vừa là tiếng thức tỉnh lương tâm. Sự hòa quyện giữa hình thức biểu đạt tự nhiên và cảm hứng hào hùng đã giúp bài thơ vượt khỏi một lời nhắc nhớ thông thường, trở thành tiếng gọi hướng con người về với lịch sử, với cha ông và với trách nhiệm gìn giữ hồn dân tộc.