Phân tích 2 khổ thơ cuối bài thơ "Thăm cõi Bác xưa" của Tố Hữu

THĂM CÕI BÁC XƯA

Anh dắt em vào cõi Bác xưa
Đường xoài hoa trắng nắng đu đưa
Có hồ nước lặng sôi tăm cá
Có bưởi cam thơm, mát bóng dừa.

Có rào râm bụt đỏ hoa quê
Như cổng nhà xưa Bác trở về
Có bốn mùa rau tươi tốt lá
Như những ngày cháo bẹ mǎng tre.

Nhà gác đơn sơ, một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc, chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói, đơn chǎn gối
Tủ nhỏ, vừa treo mấy áo sờn.

Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn
Thong dong chiếc gậy gác bên bàn
Còn đôi dép cũ, mòn quai gót
Bác vẫn thường đi giữa thế gian…

– Tố Hữu

Gợi ý

Dàn ý tóm tắt

* Nội dung:

– Không gian sống giản dị của Bác:

+“Nhà gác đơn sơ, giường mây chiếu cói..” gợi sự mộc mạc, thanh bạch…

+ Hình ảnh đối lập “gỗ thường mộc mạc” – “ mùi sơn” thể hiện lối sống giản dị mà thanh cao…

– Niềm xúc động, tiếc thương của tác giả:

+ Phép nhân hóa “Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn”, kết hợp với hình ảnh “chiếc gậy gác bên bàn” và “đôi dép cũ mòn quai gót” – biểu tượng cho cuộc đời thanh bạch của Bác đã gợi lên nỗi tiếc thương vô hạn. Những đồ vật vẫn còn đó, nhưng chủ nhân đã đi xa, để lại để lại sự trống vắng, đầy tiếc thương.

+ Câu thơ “Bác vẫn thường đi giữa thế gian…” khẳng đinh sự bất tử của Người trong lòng nhân dân.

=> Hai khổ thơ không chỉ là lời tri ân mà còn là sự khắc ghi sâu đậm tấm gương đạo đức và lối sống của một con người vĩ đại.

*Nghệ thuật

Thể thơ bảy chữ; giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng; hình ảnh thơ gần gũi, mộc mạc; ngôn ngữ thơ dung dị; biện pháp tu từ liệt kê, nhân hóa… gợi nhiều cảm xúc, có sức lay động lòng người, chạm đến trái tim người đọc.

Bài văn 400 chữ

Tố Hữu là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam, là nhà thơ suốt đời gắn bó với lý tưởng, với Bác Hồ và dân tộc. Thơ ông luôn chan chứa tình cảm lớn lao, trong đó tình yêu và lòng biết ơn với Bác được thể hiện bằng giọng điệu tha thiết, chân thành. Bài thơ “Thăm cõi Bác xưa” là một khúc tưởng niệm xúc động, đưa người đọc trở về không gian quen thuộc nơi Bác từng sống và làm việc. Đặc biệt, hai khổ thơ cuối đã khắc họa giản dị mà sâu sắc vẻ đẹp trong sáng, thanh cao của Người và niềm thương nhớ vô hạn mà Tố Hữu dành cho vị cha già dân tộc.

Ngôi nhà sàn giữa vườn Phủ Chủ tịch hiện lên qua thơ Tố Hữu thật mộc mạc, thân thương:

“Nhà gác đơn sơ, một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc, chẳng mùi sơn.”

Cách dùng từ giản dị, tự nhiên mà đầy sức gợi đã phác họa không gian sống thanh bạch của Bác – một vị lãnh tụ nhưng chẳng màng vật chất, xa hoa. Hình ảnh “giường mây chiếu cói, đơn chăn gối / Tủ nhỏ, vừa treo mấy áo sờn” càng khiến người đọc xúc động trước nếp sống khiêm nhường, trong sáng, đậm đà tinh thần dân tộc của Người. Ở Bác, sự giản dị không chỉ là thói quen mà là một vẻ đẹp đạo đức, là triết lý sống cao quý mà Người suốt đời gìn giữ.

Đến khổ thơ cuối, giọng thơ chùng xuống, thấm đẫm nỗi nhớ thương. Phép nhân hóa trong câu “Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn” khiến cả không gian như ngưng đọng, mọi vật đều hóa có hồn, cùng chia sẻ nỗi cô đơn, trống vắng khi Bác không còn. Hình ảnh “chiếc gậy gác bên bàn”, “đôi dép cũ mòn quai gót” giản đơn mà thiêng liêng, biểu tượng cho cuộc đời cần lao, vì dân, vì nước. Dù Người đã đi xa, câu kết “Bác vẫn thường đi giữa thế gian…” vẫn ngân vang như một lời khẳng định: Bác sống mãi trong lòng dân tộc, trong hơi thở cuộc đời hôm nay và mai sau.

Bằng thể thơ bảy chữ cùng giọng điệu thiết tha, chân thành, Tố Hữu đã khắc họa hình ảnh Bác Hồ vừa gần gũi, vừa cao quý. Hai khổ thơ cuối là nén hương lòng của nhà thơ, cũng là lời tri ân sâu nặng của dân tộc đối với Người – vị cha già kính yêu của đất nước Việt Nam.

Đoạn văn 200 chữ

Nhà thơ Tố Hữu, trong niềm kính trọng sâu sắc đối với Bác Hồ, đã dẫn dắt người đọc bước vào “cõi Bác xưa”, nơi hiện lên không gian sống giản dị mà chan chứa tình người. Hai khổ thơ đầu, với những hình ảnh “đường xoài hoa trắng nắng đu đưa”, “hồ nước lặng sôi tăm cá”, “bưởi cam thơm, mát bóng dừa”, đã gợi ra một miền quê thanh bình, gần gũi như chính tuổi thơ và những ngày sống giản dị của Bác. Hình ảnh “cổng nhà xưa”, “bốn mùa rau tươi tốt lá” không chỉ tái hiện ký ức thân quen mà còn thể hiện lối sống thanh bạch, tự nhiên của Người. Nghệ thuật liệt kê kết hợp với biện pháp nhân hóa trong câu “Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn” cùng “chiếc gậy gác bên bàn”, “đôi dép cũ mòn quai gót” vừa nhấn mạnh sự vắng bóng của Bác, vừa làm nổi bật cuộc đời giản dị, thanh cao mà đầy ý nghĩa của Người. Những chi tiết nhỏ bé ấy, trong giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng của thể thơ bảy chữ, khiến người đọc không chỉ xúc động mà còn khắc ghi tấm gương đạo đức, lối sống vĩ đại của Bác Hồ, đồng thời cảm nhận được sự bất tử của Người trong lòng nhân dân.