Kể tuổi tôi còn hơn tuổi bác,
Tôi lại đau trước bác mấy ngày,
Làm sao bác vội về ngay,
Chợt nghe, tôi bỗng chân tay rụng rời.
Ai chẳng biết chán đời là phải,
Vội vàng sao đã mải lên tiên;
Rượu ngon không có bạn hiền,
Không mua không phải không tiền không mua.
Câu thơ nghĩ đắn đo không viết,
Viết đưa ai, ai biết mà đưa;
Giường kia treo cũng hững hờ,
Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn.
(Khóc Dương Khuê, trích Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 2012)

Gợi ý

– Đoạn thơ thể hiện nỗi đau mất bạn cùng nỗi hụt hẫng, chơi vơi khi đối diện với hiện thực phũ phàng của nhà thơ Nguyễn Khuyến qua đó thể hiện tình bạn thắm thiết keo sơn của hai người bạn tri âm tri kỉ:

+ Hồi tưởng lại cuộc gặp gỡ gắn bó của hai người bạn.

+ Nỗi trống vắng, đau đớn khi mất bạn: chân tay rụng rời, rượu ngon không có bạn hiền; câu thơ hay không ai biết; đàn gảy cũng không ai thấu hiểu.

– Đặc sắc nghệ thuật: Thể thơ song thất lục bát với quy định rất chặt chẽ về vần, về nhịp, ngôn ngữ, hình ảnh, kết cấu trùng điệp, điệp ngữ: tôi, bác, không, điển tích giường kia, đàn kia …

Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích tâm trạng của tác giả thể hiện trong đoạn thơ “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến

Đọc đoạn thơ trích Khóc Dương Khuê, người đọc không khỏi nghẹn ngào trước nỗi đau mất bạn sâu sắc, cùng cảm giác trống vắng, chơi vơi của Nguyễn Khuyến khi người tri âm tri kỉ đã về miền mây trắng. Câu thơ “Làm sao bác vội về ngay” cất lên như một lời trách móc đầy xót xa, chất chứa niềm tiếc nuối và sự bàng hoàng trước cuộc chia lìa quá đỗi bất ngờ. Nỗi đau ấy dường như vượt khỏi sức chịu đựng, khiến nhà thơ “chân tay rụng rời” khi đối diện với hiện thực phũ phàng. Nhưng đau đớn hơn cả là khi ông nhận ra những thú vui tao nhã từng gắn kết hai tâm hồn giờ đây đều trở nên vô nghĩa: “Rượu ngon không có bạn hiền”, thơ hay chẳng biết gửi ai, tiếng đàn cất lên chỉ còn ngân dài nỗi cô đơn. Điệp từ “không” liên tiếp cùng những điển tích “giường kia”, “đàn kia” đã khắc sâu khoảng trống không gì bù đắp trong tâm hồn người ở lại. Với giọng thơ chân thành, trầm lắng mà thấm đẫm lệ sầu, Nguyễn Khuyến không chỉ khóc thương một người bạn đã khuất mà còn khóc cho sự tan vỡ của một thế giới tinh thần từng có nhau. Đoạn thơ là khúc bi ca cảm động về tình bạn thủy chung, son sắt, khiến người đọc càng thấm thía giá trị thiêng liêng của một tri âm trong cuộc đời.