Ái quốc
(trích)

Nay ta hát một thiên ái quốc,
Yêu gì hơn yêu nước nhà ta.
Trang nghiêm bốn mặt sơn hà,
Ông cha để lại cho ta lọ vàng.
Trải mấy lớp tiền vương dựng mở,
Bốn ngàn năm giãi gió dầm mưa,
Biết bao công của người xưa,
Gang sông, tấc núi, dạ thưa, ruột tằm.
– Phan Bội Châu

Gợi ý

– Về nội dung:

+ Khẳng định tình yêu nước nhà là tình cảm thiêng liêng, cao cả, khó có tình yêu nào có thể sánh bằng “Nay ta hát một thiên ái quốc/ Yêu gì hơn yêu nước nhà ta”.
→ Tình yêu được khơi gợi bởi lịch sử từ ngàn đời của dân tộc, từ biết bao bậc tiền vương dựng mở, từ những “lọ vàng” của cha ông gian khó để lại cho ta, từ những vẻ đẹp gấm vóc của một dải giang sơn.
→ Tác giả sử dụng hình ảnh “lọ vàng” để tượng trưng cho tài sản quý giá nhất của dân tộc, đó là truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm. Lọ vàng ấy được lưu giữ qua bao đời, từ ông cha đến con cháu. Tình yêu nước là thứ tình cảm thiêng liêng, cao cả, nó gắn bó nặng sâu với mỗi người dân Việt Nam. Nó là nguồn động lực to lớn giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách để giành lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc.
+ Khẳng định ý nghĩa to lớn của tình yêu nước:
→ Tác giả đã liệt kê những công lao to lớn của ông cha ta trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước. Họ đã đổ mồ hôi, xương máu để giành lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc. Những công lao ấy vô cùng to lớn, không thể kể xiết.
→ Các từ ngữ “gang sông, tấc núi” để nhấn mạnh sự vĩ đại của những công lao ấy.
→ Đồng thời, tác giả cũng sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ “ruột tằm” để thể hiện tấm lòng son sắt, thủy chung của nhân dân ta đối với Tổ quốc.

– Về nghệ thuật:

+ Thể thơ song thất lục bát mang âm hưởng dân gian, nhịp thơ 4/3 hoặc 3/4, mang giọng điệu tâm tình sâu lắng nhưng gửi gắm một lời kêu gọi mạnh mẽ;
+ Hình ảnh thơ gần gũi, chân thực, khơi gợi được cảm xúc…

Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích đoạn trích bài thơ “Ái quốc” của nhà yêu nước Phan Bội Châu

Tình yêu nước là dòng chảy thiêng liêng, bất tận trong huyết mạch của mỗi dân tộc, và thơ ca chính là nơi dòng chảy ấy cất lên những tiếng nói trầm hùng, sâu lắng nhất. Với ngòi bút giàu nhiệt huyết của một nhà yêu nước lớn, Phan Bội Châu qua đoạn trích “Ái quốc” đã cất lên khúc ca tha thiết về tình yêu quê hương, đất nước. Ngay từ hai câu mở đầu, tác giả khẳng định dứt khoát: “Nay ta hát một thiên ái quốc,/ Yêu gì hơn yêu nước nhà ta”, xem tình yêu nước là tình cảm thiêng liêng, cao cả, vượt lên mọi tình yêu khác. Cảm xúc ấy được bồi đắp từ chiều sâu lịch sử với hình ảnh “lọ vàng” gợi liên tưởng đến tài sản tinh thần vô giá mà ông cha truyền lại, đó là truyền thống yêu nước và ý chí bất khuất. Những câu thơ tiếp theo gợi nhắc bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước, làm nổi bật biết bao công lao của tiền nhân đã vun đắp từng “gang sông, tấc núi”. Hình ảnh “ruột tằm” giàu sức gợi còn biểu đạt tấm lòng son sắt, thủy chung của con người Việt Nam với non sông. Thể song thất lục bát mang âm hưởng dân gian, nhịp điệu linh hoạt, kết hợp cùng hình ảnh gần gũi và giọng thơ trang nghiêm, tha thiết đã khiến lời thơ vừa sâu lắng vừa hào hùng. Qua đoạn trích, Phan Bội Châu khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đồng thời đánh thức trong mỗi người ý thức trân trọng, gìn giữ và tiếp nối truyền thống vẻ vang của cha ông.