Phân tích nhân vật Hai Thông trong truyện ngắn "Mảnh đất của niềm tin" của Lê Quang Trạng

MẢNH ĐẤT CỦA NIỀM TIN

(Lê Quang Trạng)

Lược phần đầu: Cha mẹ đặt anh tên Nguyễn Văn Thông nhưng anh có biết chữ nào để “Văn Thông” với đời đâu. Vợ chồng Hai Thông không có một chữ lận lưng, vậy mà có được mấy đứa con thông minh và ham học. Cơn lũ năm trước đã khiến nhà ông rơi vào cảnh nợ nần. Đứa con gái lớn bỏ học, đi làm thuê đỡ đần bố mẹ. Thằng Thái đỗ trường Y dược nhưng đứng trước nguy cơ không được đi học. Hai Thông thương con mà bất lực. Vợ đề nghị bán một phần đất tổ tiên để lại, Hai Thông cương quyết không đồng ý, mặt đỏ bừng giận dữ bỏ đi. Hai Thông qua nhà ông giáo Nhân hàng xóm uống rượu, vừa thương con, vừa giận mình…

Đang nhậu, thầy Nhân chợt hỏi anh:

– Chừng nào cháu Thái đi nhập học vậy anh Hai?

Hai Thông nói trong hơi ngà ngà men rượu:

– Tui kêu nó ở nhà luôn rồi thầy ơi! Tiền đâu mà đi học chứ thầy. Mẹ nó mới kêu tui bán đất, tui làm sao mà bán đất được hả thầy?

Thầy Nhân uống hết ly rượu Hai Thông vừa đưa rồi nói:

– Chỗ anh em mình thân với nhau, em nói cái này anh Hai đừng giận em.

Thầy là người có học, ắt thầy nói ra là đúng lý đời. Thầy cứ dạy, tui nghe. Tui cảm ơn thầy không hết chứ giận hờn gì. Thầy Nhân từ tốn nói:

– Dạ! Anh Hai nói thế thì em mới dám nói. Anh Hai thấy quê mình là một vùng nông thôn, quanh năm lam lũ với nghề nông mà có ai giàu nổi đâu. Vì sao anh Hai biết hông? Vì mình thiếu kiến thức làm nông đó anh. Em thấy cháu Thái ham học và giờ cháu đã thi đậu rồi còn gì. Anh chị nên cho cháu đi học. Nếu thiếu gì, vợ chồng em giúp được thì tụi em sẽ giúp cho. Để sau này cháu về giúp anh chị và còn giúp quê hương mình nữa chứ. Hông lẽ anh muốn các cháu phải như anh sao?

Nghe thầy Nhân nói xong, Hai Thông uống vội ly rượu cuối với thầy giáo. Từ giã vợ chồng thầy xong, anh bước về nhà.

Vào nhà, uống ngụm trà rồi tắt đèn, vào mùng ngủ. Đêm đó Hai Thông trằn trọc mãi, lăn qua rồi lăn lại. Mười hai giờ khuya rồi, Hai Thông chui ra khỏi mùng. Nằm trên võng đưa kẽo kẹt, vấn điếu thuốc hút. Biết bao ý nghĩ hiện lên trong đầu anh. Vợ Hai Thông và mấy đứa nhỏ nghe tiếng võng đưa biết là anh thức nhưng chẳng ai dám bước ra hỏi lý do như mọi khi. Về đêm, sương xuống lạnh ngắt, căn nhà vắng tanh, Hai Thông cứ nằm đưa võng vậy cho đến sáng. Khói thuốc vẫn vơ vẽ đường vào từng suy nghĩ của anh…

Đưa tay lên xem đồng hồ, đã ba giờ sáng rồi. Hai Thông lúi cúi qua hông nhà, lấy cái bào, bào mấy tấm ván sột soạt.

Sáng sớm, vợ Hai Thông thức nấu cơm, hai đứa nhỏ thức sớm để theo cha ra đồng, nhưng hôm nay Hai Thông vẫn còn ngủ. Thấy cha thức khuya nên hai đứa nhỏ không dám kêu cha dậy mà tự chúng đi ra ruộng trước. Một sự ngỡ ngàng đập vào mắt chúng. Tấm bảng gỗ nằm trên mảnh ruộng đề chữ “Bán đất” – Mọi chi tiết xin liên hệ Hai Thông, nhà kế Trường B, Mỹ Luông”. Ai đã viết cho Hai Thông tấm bảng cắm ở đây? Chiều hôm đó có người đến hỏi mua đất, Hai Thông bán đứt năm công đất. Tiền bạc xong hết, Hai Thông mang chai rượu sang nhà ông giáo Nhân nhâm nhi để cảm ơn thầy. Còn Thái, vui mừng lộ rõ trên khuôn mặt rạng ngời đến nỗi Thái quên cả việc cảm ơn cha. Thái tranh thủ đón xe lên Sài Gòn để kịp vào học, rồi mai đây còn Như, thằng Út cũng được học tới nơi tới chốn. Nhà mình sẽ thoát cảnh nợ nần, Thái sẽ về đây công tác, chăm lo sức khỏe cho bà con quê mình. Chiều nay Hai Thông rửa chiếc xe máy đầm, lạch cạch đèo con ra Chợ. Anh chợt nhớ mới hồi nào anh hớn hở đưa con đi thi. Học sinh giỏi vậy mà nay nó đã lên Sài Gòn học rồi. Đợi con lên xe, xe chạy một đoạn khá xa anh mới ra về. Về tới nhà, Hai Thông lại vác cuốc ra ruộng như thường lệ nhưng anh không đi nữa vì mảnh đất đó đâu còn của anh nữa. Anh bước ra trước nhà đắp lại mấy gốc xoài để mùa nước nổi sắp về dù lũ có dâng cao thì mấy cây xoài vẫn xanh tươi và sẽ ra hoa kết trái vào mùa tới…

Mỹ Luông, ngày 01.12.2011

(Dòng sông không trôi, Lê Quang Trạng, NXB VHVN, 2016, tr.25-30.)

Gợi ý:

– Hai Thông là người nông dân Nam Bộ nghèo, gắn bó sâu nặng với mảnh đất tổ tiên.

– Hai Thông là người cha yêu thương con, sẵn sàng hi sinh lợi ích cá nhân vì tương lai con cái.

– Hai Thông là người đặt niềm tin vào tri thức, dám thay đổi lựa chọn sống để hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

– Nghệ thuật xây dựng nhân vật: khắc họa qua hành động, chi tiết đời thường, ngôn ngữ mộc mạc, giàu tính biểu cảm,..

Đoạn văn 200 chữ phân tích ngắn gọn phẩm chất của nhân vật Hai Thông trong truyện ngắn “Mảnh đất của niềm tin” của Lê Quang Trạng

Bàn về truyện ngắn, Tô Hoài hoài đã từng nói: “Dựng nhân vật là điều khó khắn nhất đối với người viết”. Truyện ngắn Mảnh đất của niềm tin đã khắc họa thành công hình tượng nhân vật Hai Thông, một người nông dân Nam Bộ giản dị nhưng đằng sau đó là những phẩm chất đáng quý. Hai Thông gắn bó sâu nặng với mảnh đất tổ tiên, xem đó là cội nguồn thiêng liêng không thể rời bỏ, nên khi nghe chuyện bán đất, lòng anh dậy lên nỗi đau và sự phản kháng dữ dội. Nhưng ẩn dưới vẻ ngoài cứng cỏi ấy lại là một trái tim người cha đầy yêu thương. Đêm dài trăn trở đã trở thành bước ngoặt của sự thức tỉnh, để rồi anh lặng lẽ chấp nhận bán đi phần đất quý giá nhất, đổi lấy cơ hội học tập cho con. Quyết định ấy không chỉ là sự hi sinh mà còn là niềm tin mãnh liệt vào tri thức, vào tương lai đổi thay. Qua những hành động giản dị và ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh Hai Thông hiện lên chân thực, cảm động, như một biểu tượng đẹp đẽ của tình phụ tử và khát vọng vươn lên trong cuộc sống.