
Cảm nhận về cách kết thúc truyện trong đoạn trích Tiệc xòe vui nhất của Nguyễn Huy Thiệp
Tiệc xòe vui nhất
Hà Thị E là con gái trưởng bản Hà Văn Nó. Hiếm có người xinh đẹp như E. Lưng như lưng kiến vàng, mắt long lanh như sao Khun Lú – Nàng Ủa, tiếng nói của nàng dịu dàng. Khi nàng cười, tiếng cười trong vắt và vô tư lự. E xinh đẹp đã đành nhưng đức hạnh của nàng cũng ít có người bì kịp. Nàng là niềm tự hào của người Hua Tát. Cả bản mong nàng tìm được người chồng xứng đáng, trưởng bản Hà Văn Nó cũng muốn thế, các bô lão trong bản cũng muốn thế. Trao người con gái xinh đẹp như E cho người không xứng đáng là có tội với Then vì nàng là quà tặng của Then với người Hua Tát. Chọn ai bây giờ? […]. Các bô lão trong bản Hua Tát thức trắng một đêm, uống hết năm vò rượu cần rồi quyết định sẽ làm một cuộc thi tài để chọn người nào có đức tính quý nhất mà khó kiếm nhất làm chồng của E. Đức tính quý nhất và khó kiếm nhất là đức tính gì? Ai là người có đức tính ấy? Các chàng trai ngồi tụm bên các bếp lửa bàn bạc, không biết bao nhiêu là rượu và thịt tiêu ma. Lớp trẻ bây giờ không thể suy nghĩ bằng nước lã được, đã đành…
Một bữa kia có chàng trai dáng vẻ hùng dũng đến nói với trưởng bản và các bô lão:
– Dũng cảm là đức tính quý nhất và khó kiếm nhất. Tôi là người có đức tính ấy!
– Cứ chứng minh xem! Trưởng bản trả lời.
Chàng trai đi vào rừng. Đến chiều chàng vác về một con lợn lòi bị chàng bắn chết. Con lợn lòi đến hơn tạ thịt, lông cứng tua tủa như lông nhím, chết rồi mà hai con mắt đỏ lừ của nó vẫn ngầu sắc máu. Chàng vứt con lợn xuống sàn, mắt chàng long lanh sáng, người chàng như có hào quang. Mọi người đều khen ngợi chàng. Trưởng bản hỏi con gái:
– Con xem, chàng trai thực sự dũng cảm. Chàng ấy đã chứng minh đức tính dũng cảm của mình…
E mỉm cười, trái tim của nàng rung động khi nhìn thấy đôi mắt dũng cảm của người cầu hôn. Đôi mắt ấy như có ánh lửa. Nhưng vốn thông minh, E biết, những người dũng cảm sẽ mải mê với sự nghiệp của mình. E trả lời:
– Đúng thế, thưa cha! Chàng trai đã chứng minh được đức tính dũng cảm của mình… đức tính thật là đáng quý… Nhưng thưa cha, đức tính ấy đáng quý nhưng chắc không khó kiếm vì mới từ sáng đến chiều chàng đã chứng minh được nó…
Các bô lão gật gù. Người ta đồng ý với lời E nói. Con lợn được mổ thịt. Cả bản xoè suốt đêm để mừng đức tính dũng cảm, đức tính đáng quý nhưng không khó kiếm. Nhiều người con trai chân chính ở rừng có đức tính này…
[…] Cuối cùng có một chàng trai trong bản Hua Tát tìm đến gặp trưởng bản và các bô lão. Đấy là Hặc, chàng trai mồ côi, một thợ săn xuất sắc nhất bản. Hặc nói với mọi người:
– Trung thực là đức tính đáng quý và khó kiếm nhất!
– Cứ chứng minh xem! Mọi người bảo chàng. Hặc trả lời:
– Trung thực không phải là cái vòng bạc ở cổ đưa ra cho mọi người trông thấy, sờ tay vào nó.
Mọi người xôn xao, các bô lão bàn tán. Trưởng bản tức giận, mặt ông đỏ bừng như lửa:
– Phải chứng minh! Trưởng bản hét lên, ông đã nhìn thấy đôi mắt trìu mến của E nhìn Hặc.
[…] Trưa hôm sau, dân bản Hua Tát lập đàn cầu đảo, không khí oi nồng ngột ngạt. Hặc bước lên đàn, chàng ngước đôi mắt trang nghiêm nhìn trời. Chàng nói:
– Con sống trung thực, dầu biết trung thực bao giờ cũng chịu đau khổ thiệt thòi. Tuy nhiên, nếu lòng trung thực chuộc được tội lỗi và mang tình yêu đến được cho thế gian này, xin trời mưa xuống…
Trời cao tĩnh lặng. Bỗng nhiên từ đâu đó xa xôi có một cơn gió mơ hồ thổi về. Tất cả ngọn cây trên rừng xào xạc. Mặt đất bắt đầu xuất hiện những cơn lốc nhỏ. Buổi chiều, bầu trời đầy mây vần vũ và khi đêm xuống thì mưa như trút. Lần ấy, người ta đã xoè suốt một tuần trăng để mừng đám cưới của Hặc với con gái trưởng bản. Đây là tiệc xoè vui nhất ở bản Hua Tát. Cả bản đều say khướt. Từng cái cột nhà, thậm chí đến từng cái cây trong vườn cũng được mời uống một sừng rượu đại.
(Nguyễn Huy Thiệp, Tiệc xòe vui nhất, Những ngọn gió Hua Tát, NXB Văn hóa, 1989, tr.190-195)
Gợi ý
– Giới thiệu vấn đề nghị luận: kết thúc truyện là một kết thúc có hậu.
– Triển khai vấn đề nghị luận:
+ Biểu hiện kết thúc có hậu trong đoạn trích: Hặc là một chàng trai mồ côi nhưng kết thúc đã có được những điều tốt đẹp như mong muốn.
+ Với tính trung thực, biết mong muốn những điều tốt đẹp đến cho thế gian nên lời cầu xin trời của chàng đã thành hiện thực: Trời đã mưa trong lúc hạn hán. Chàng cưới được người vợ xinh đẹp, đức hạnh, bản Hua Tát kén được chàng rể xứng đáng.
+ Kết thúc có hậu trong đoạn trích cũng chính là khát vọng về những điều tốt đẹp của con người được nhà văn gửi gắm qua tác phẩm.
+ Giá trị nghệ thuật đặc sắc trong đoạn trích: sử dụng yếu tố kì ảo kết hợp với yếu tố thực đã tạo nên sức hấp dẫn cho truyện hiện đại.
Đoạn văn nghị luận 200 chữ trình bày cảm nhận về cách kết thúc truyện trong đoạn trích Tiệc xòe vui nhất của Nguyễn Huy Thiệp
Truyện ngắn Tiệc xòe vui nhất khép lại nhưng đã gieo vào lòng người đọc một niềm tin đẹp đẽ về cuộc sống. Cách kết thúc truyện tạo cho ta cảm giác ấm áp bởi đó là một kết thúc có hậu, nơi người tốt cuối cùng cũng tìm thấy hạnh phúc. Hặc vốn là một chàng trai mồ côi, nhưng chàng có tấm lòng trung thực và luôn mong những điều tốt đẹp đến với mọi người. Lời cầu xin của Hặc thật chân thành: nếu lòng trung thực có thể chuộc lỗi và đem tình yêu đến cho thế gian, xin trời hãy mưa xuống. Rồi điều kì diệu đã xảy ra, mưa trút xuống sau những ngày hạn hán. Hặc cưới được E, cô gái xinh đẹp và đức hạnh, còn bản Hua Tát cũng tìm được một người con rể xứng đáng. Niềm vui ấy lan tỏa khắp bản làng qua “tiệc xòe vui nhất”, kéo dài suốt một tuần trăng. Đằng sau cái kết rộn ràng ấy là lời nhắn nhủ thật đẹp của nhà văn: sống trung thực, chân thành và biết yêu thương, con người sẽ có cơ hội chạm đến hạnh phúc. Đặc biệt, sự kết hợp giữa những điều gần gũi của cuộc sống với yếu tố kì ảo đã khiến cái kết trở nên lung linh, hấp dẫn và để lại dư âm sâu sắc trong lòng người đọc.
