So sánh, đánh giá nhân vật Phước và nhân vật Út Thương trong hai trích đoạn truyện

(Tóm tắt Phước là một nữ giao liên. Trong một hành trình cô đưa các chiến sĩ vượt qua những quãng đường ác liệt, ban đầu, một số chiến sĩ thiếu tôn trọng vì cho rằng cô dửng dưng với sự mệt mỏi của các chiến sĩ khi không cho họ nghỉ ngơi suốt dọc đường. Tuy nhiên, khi biết trước đó cô đã xuyên rừng suốt đêm trong mưa bão và đạn bom để dẫn đường cho một đơn vị bộ đội nữa đến nơi an toàn, họ dần nhận ra vẻ đẹp của người con gái ấy..)
Lúc này, sau khi trả lại chiếc ba lô mà cô mang giùm cho một anh chiến sĩ đau chân, Phước tới ngồi trên một hòn đá phẳng, giờ gói sắn luộc và muối hầm ra ăn nhỏ nhé. Vừa ăn, cô vừa nhặt từng mảnh lá khô rít vào những chỗ bị vắt cắn dưới chân. Cô hoàn toàn không biết rằng những anh lính trẻ mà cô đưa đường hôm qua đang rất hối hận và nhìn cô với con mắt cảm phục như thế nào. Họ trầm trồ: Giỏi! Giỏi thiệt! Bọn mình theo cho kịp cũng mệt chứ…
– Tay ấy mà ở đơn vị chiến đấu thì phải biết, nghe!
– Hồi ở nhà ít ra cũng là du kích loại “Ngon”.
– Hôm qua, bọn mình nói nhiều câu tầm bậy quá.
Đoàn trưởng Thăng từ nãy vẫn yên lặng. Anh đang không bằng lòng mình. Đơn vị sắp lên đường. Bao giờ mới có dịp gặp lại người con gái dũng cảm và dịu dàng kia? Thăng thong thả đi tới bên Phước. Cô ngước nhìn anh mim cười ngoan ngoãn như một đứa em gái ở nhà, và đưa cho anh khúc sắn luộc: Thủ trưởng ăn một miếng cho vui.
– Thôi, cô Phước ăn đi… Hoa đẹp quá nhi – Thăng nhìn bó hoa rừng Phước để trên mỏm đá bên cạnh – Hải hoa làm chi đó cô Phước?
Dạ, tối nay bên em tổ chức lễ kết nạp đoàn viên mới. Cánh rừng bên ni hoa thiệt nhiều mà bên chỗ em chẳng thấy hoa nào hết trơn.
Công phu quả nhi… – Ngừng một lát anh tiếp – Cô Phước này…
– Da?
– Hôm qua, vì chưa hiểu, vì quá nóng nảy, tôi có nặng lời với cô, thậm chí có lúc nghĩ sai về cô t nữa kia, chắc cô giận tôi lắm? – Anh hạ thấp giọng như nói với chính mình. Khổ vậy đó, đôi khi những khó khăn lớn thì mình vượt được cả mà nhiều lúc chỉ vì một sự trái ý rất nhỏ mình lại không khắc phục nổi. Cô Phước à, cô bỏ qua nhé.
Phước nhìn Thăng đầy vẻ ngạc nhiên:
– Ơ, rứa mà giận chi, anh?

(Trích Hoa rừng, Dương Thị Xuân Quý, 75 gương mặt Văn nghệ, NXB Văn học, 2013, tr.254 -259)

(Tóm tắt: Út Thương – một nữ y tá chiến trường – đã tham gia điều trị và chăm sóc người chiến sĩ bị thương (nhân vật “tôi”) suốt ba tháng trời. Giữa hai người đã có một mối tình trong trẻo mà sâu nặng. Vết thương lành, anh trở về đơn vị, cô tiếp tục với nhiệm vụ tại trạm quân y. Đã nửa năm, họ không thể gặp nhau. Đêm trước khi tiến về mặt trận Sài Gòn, anh đã chạy băng rừng, vượt bao nguy hiểm, mong gặp được Út Thương dù chỉ là vài phút, rồi sau đó lại sẽ chạy về đơn vị cho kịp giờ hành quân. Khi anh đến, cô đang phải làm việc trong một ca phẫu thuật đầy căng thẳng giành giật sự sống cho thương binh, và anh chỉ có thể đúng lặng bên ngoài, quan sát cô qua vách lá của lán quân y).
Em kia rồi! Lồng ngực tôi nghe tức lại. Vẫn mái tóc ấy, sống mũi ấy, và cái miệng hay nhõng nhẽo ấy. Chỉ khác, đôi mắt em đang củi xuống chăm chú nhìn một cái gì…Út Thương ơi! Tôi sẽ bật gọi to lên như thế nếu như qua vách lá, không kịp nhận ra dưới cái nhìn của em là một ca mổ ruột. Ca mổ xảy ra có vẻ đã lâu rồi vì trên trán mọi người đều nhóng nhánh những giọt mồ hôi, cả em. Im lặng. Gió rừng xào xạc. Tiếng kim loại va vào nhau. Tiếng cựa mình. Tiếng rên khó nhọc… Tôi nhìn em. Em nhìn vào vết mổ. Thời gian trôi nhanh…. Làm sao đây? Đồng hồ sắp chi sang con số 12 rồi. Chảy ruột chảy gan như chính tôi mới là kẻ đang bị mổ. […] Thôi thì không ra được, em cũng phải linh cảm mà nhìn lên tôi một chút chứ. Một chút thôi để biết rằng tôi đã có mặt ở đây vào giây phút này, thế cũng là đủ. Nhưng đôi mắt kia cũng chi nhìn xuống, mệt mỏi và căng chằng. Đồng hồ lại nhích thêm đoạn Anh đi đây. Chi cầu nữa. Không kịp rồi! Khổng kịp thật rồi! Đành tạm biệt em vậy. Thương ơi. mong xong trận đánh cuối cùng này, chúng mình sẽ gặp lại nhau. Sẽ gặp lại… Ráng đừng để bị làm sao nghen em! Thương em nhiều lắm!… Tôi thảng thốt thì thầm qua vách lá như vậy. Và trời ơi! Không hiểu do cách cảm thần giao hay do gió rừng đưa lời tôi vào, đôi mắt kia bất giác nhìn lên, hướng thẳng vào tôi, đắm chìm và vời vợi. [. Giây phút mỏng tang ấy, không hiểu em có nhận ra tôi không tôi không thể biết nhưng rõ ràng tôi thấy đôi môi xanh tái của em khẽ mỉm cười… Thôi, thế cũng là đủ. Tôi mang cả cái cười xanh tái ấy băng mình trở lại, ngọt ngào và the thắt, đủ cả.
…
(Trích Mắt sau vách lá, Chu Lai, Truyện ngắn Chu Lai, NXB Văn học, 2004, tr. 353 -354)

Dàn ý tóm tắt

I. Mở bài

– Giới thiệu khái quát về hai trích đoạn “Hoa rừng” của Dương Thị Xuân Quý và “Mắt sau vách lá” của Chu Lai.
– Nêu vấn đề nghị luận: qua hai nhân vật Phước và Út Thương, các nhà văn đã khắc họa vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh – kiên cường mà dịu dàng, bình thản trong gian nguy mà giàu tình người.
– Gợi dẫn mục đích so sánh: làm nổi bật điểm gặp gỡ chung và nét riêng độc đáo của mỗi hình tượng.

II. Thân bài

a. Điểm giống nhau giữa hai nhân vật

1. Giống nhau về hoàn cảnh chiến tranh và phẩm chất chung

Cả Phước và Út Thương đều sống, chiến đấu và cống hiến trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc. Họ mang trong mình tinh thần yêu nước sâu sắc, sẵn sàng chấp nhận gian khổ, hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ của người chiến sĩ hậu phương.

2. Giống nhau về vẻ đẹp phẩm chất

– Kiên cường, bản lĩnh, không lùi bước trước bom đạn:

+ Phước xuyên rừng ngay giữa mưa bão, dẫn đường cho bộ đội.

+ Út Thương bình tĩnh trong ca phẫu thuật sinh tử giữa chiến trường.

– Tận tụy với công việc, đặt nhiệm vụ chung lên trước cảm xúc riêng tư:

+ Phước quên đi nỗi mệt nhọc của bản thân để lo cho đoàn quân.

+ Út Thương tạm gác niềm riêng để toàn tâm cứu sống thương binh.

– Giữ được nét dịu dàng, nữ tính giữa chiến trường:

+ Phước ăn củ sắn, nhặt lá dưới chân, ngồi bên bó hoa rừng với nụ cười ngoan.

+ Út Thương với nụ cười xanh tái trong khoảnh khắc ngắn ngủi giữa ca mổ.

– Vẻ đẹp của họ được khắc họa qua hành động, qua cách nhìn của người khác, và qua lối kể giản dị, đậm hơi thở Nam Bộ.

b. Điểm khác nhau giữa hai nhân vật

1. Khác nhau về tính cách và môi trường hoạt động

*Nhân vật Phước

– Là giao liên công việc phải đối mặt trực tiếp với bom đạn, phục kích, đòi hỏi bản lĩnh, quyết đoán và khả năng chịu đựng cao.

– Phước hiện lên với nét đẹp khỏe khoắn, dẻo dai, táo bạo mà điềm tĩnh: dám vượt núi rừng giữa mưa bom để đưa bộ đội đến nơi an toàn; bình thản nhặt lá cắn vắt dù cơ thể đầy thương tích.

– Tâm hồn cô mang vẻ bao dung, vô tư, ít để bụng, thể hiện ở thái độ không hề giận dỗi khi đoàn trưởng Thăng xin lỗi.

– Nhân vật được xây dựng bằng ngôi kể thứ ba, nên vẻ đẹp của cô hiện lên khách quan, đa chiều qua ánh nhìn của đồng đội, của đoàn trưởng, của cả tập thể bộ đội.

*Nhân vật Út Thương

– Là nữ y tá chiến trường, làm việc trong môi trường căng thẳng, áp lực thời gian, ranh giới sinh tử cận kề.

– Vẻ đẹp của cô nằm ở sự tương phản tinh tế: yếu mềm, mong manh của một cô gái đôi mươi; nhưng khi làm nhiệm vụ lại vô cùng bản lĩnh, tập trung và vững chãi.

– Cô có đời sống tình cảm sâu lắng với người chiến sĩ “tôi”, song sẵn sàng gác lại hạnh phúc cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ.

– Được nhìn qua ngôi kể thứ nhất, nên hình tượng Út Thương mang màu sắc trữ tình, đắm say, được chiếu rọi từ góc nhìn chủ quan, giàu cảm xúc của một người đang yêu.

2. Khác nhau về nghệ thuật xây dựng nhân vật

– Phước được khắc họa bằng các mảng đối thoại, tình huống hiểu lầm và nhận thức lại, cho thấy sự trưởng thành trong cảm xúc của người lính trẻ.

– Út Thương được miêu tả qua nội tâm người kể, qua ánh nhìn thiết tha và những rung động bị nén lại, tạo nên chất thơ và chiều sâu cảm xúc đặc biệt cho nhân vật.

c. Đánh giá

– Cả Phước và Út Thương đều là những biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ: mạnh mẽ trong hành động, giàu lòng nhân ái, luôn biết hy sinh cho lý tưởng chung.

– Mỗi nhân vật mang dấu ấn riêng của phong cách nghệ thuật từng nhà văn:

+ Dương Thị Xuân Quý thiên về vẻ đẹp mộc mạc, trong sáng, khỏe khoắn của người con gái giao liên.

+ Chu Lai thiên về chiều sâu nội cảm, bi tráng và giàu chất lãng mạn của người nữ y tá giữa chiến trường.

– Hai nhân vật góp phần khẳng định vẻ đẹp đa diện của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh: vừa là người lính, vừa là người giữ gìn sự dịu dàng và chất thơ giữa tàn khốc bom đạn.

III. Kết bài

– Khẳng định ý nghĩa của việc so sánh: làm nổi bật vẻ đẹp chung và nét riêng của Phước và Út Thương.

– Từ đó khẳng định đóng góp của hai hình tượng vào việc khắc họa vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam thời chiến – những con người bình dị mà phi thường, để thế hệ trẻ hôm nay thêm trân trọng và tự hào.

Bài văn nghị luận 600 chữ so sánh, đánh giá hai nhân vật Phước trong truyện ngắn Hoa rừng của Dương Thị Xuân Quý và Út Thương trong Mắt sau vách lá của Chu Lai

Giữa những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam hiện lên vừa bình dị vừa phi thường, tỏa sáng bằng vẻ đẹp của sự cống hiến lặng thầm. Hai nhân vật Phước trong truyện ngắn Hoa rừng của Dương Thị Xuân Quý và Út Thương trong Mắt sau vách lá của Chu Lai là hai bông hoa nở ra từ rừng đạn bom, mang những sắc hương khác nhau nhưng cùng tỏa ra thứ ánh sáng nhân hậu, kiên cường của thế hệ phụ nữ thời chiến. So sánh hai nhân vật không chỉ giúp ta nhận ra vẻ đẹp chung, mà còn thấy được dấu ấn riêng độc đáo mà mỗi nhà văn gửi gắm.

Trước hết, Phước và Út Thương gặp nhau ở điểm chung của những người con gái “sinh ra giữa hai bờ sống – chết” mà vẫn nhẹ nhàng, dịu dàng đến lạ. Họ cùng mang trong mình lý tưởng yêu nước thiêng liêng và sức mạnh nội tâm khiến người đọc phải cúi đầu kính trọng. Phước, cô gái giao liên bé nhỏ, có thể xuyên rừng, vượt mưa bom để đưa bộ đội tới nơi an toàn. Út Thương, cô y tá trẻ, có thể đứng nhiều giờ bên bàn mổ giữa rừng, dồn hết sức lực và trái tim để giữ lại từng nhịp thở của thương binh. Ở họ, sự kiên cường chưa bao giờ đối lập với nét nữ tính; trái lại, càng giữa chiến tranh, vẻ đẹp dịu dàng càng trở nên trong trẻo: Phước ăn củ sắn luộc bên bó hoa rừng; Út Thương khẽ mỉm cười xanh tái giữa giây phút căng thẳng của ca phẫu thuật. Đó là những hình ảnh nhỏ mà thấm thía, cho thấy vẻ đẹp tinh khôi luôn biết tự cất tiếng giữa những tàn khốc của bom đạn.

Tuy nhiên, hai nhân vật lại mang những nét riêng tạo nên tiếng nói nghệ thuật khác biệt. Phước được đặt vào công việc giao liên nhiều hiểm nguy, đòi hỏi sức mạnh thể chất và tinh thần bền bỉ. Cô hiện lên khỏe khoắn, quyết đoán mà cũng vô tư, bao dung. Ngay cả khi đoàn trưởng Thăng xin lỗi vì những hiểu lầm trước đó, Phước chỉ nhẹ nhàng hỏi lại: “Rứa mà giận chi anh?”, như thể với cô, tất cả những lời trách móc đều đã tan vào mưa gió rừng sâu. Phước được nhìn qua nhiều góc độ, từ những người lính trẻ đến chính người chỉ huy khiến hình tượng cô trở nên khách quan, mộc mạc mà lấp lánh.

Ngược lại, Út Thương bước vào trang văn bằng vẻ đẹp của một tâm hồn mong manh mà rất đỗi kiên định. Cô sống giữa chiến trường yên tĩnh mà dữ dội của trạm quân y, nơi tiếng kim loại va nhau và tiếng rên của thương binh luôn ám ảnh. Sự khác biệt giữa cô gái “hay nhõng nhẽo đời thường” và người y tá trầm tĩnh bên bàn mổ tạo nên sức hút đặc biệt. Út Thương chỉ được nhìn qua ánh mắt của người chiến sĩ “tôi” – một cái nhìn đắm say, thổn thức, khiến hình ảnh cô mang màu sắc trữ tình, mơ hồ, vừa gần vừa xa, như một vệt sáng mỏng manh mà ám ảnh suốt đời người lính.

Cả Phước và Út Thương đều là những biểu tượng tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam thời kháng chiến: kiên cường trong chiến đấu, tận tụy trong công việc, trong sáng trong tâm hồn. Nhưng sự khác nhau ở vị trí chiến đấu, tính cách và góc nhìn nghệ thuật đã tạo cho mỗi nhân vật một vẻ đẹp riêng: Phước mạnh mẽ, hồn nhiên và giàu sức sống; Út Thương mềm mại, sâu nặng và đậm chất bi tráng. Hai hình tượng ấy giúp ta thêm trân trọng những người phụ nữ đã góp phần làm nên mùa xuân độc lập của dân tộc.