Giàn bầu trước ngõ

Tôi không thích khi cưỡi xe vào tận thềm nhà lại phải rạp mình dưới giàn bầu ấy. Chị và mẹ tôi lại ngại tóc rối. Cha tôi khó chịu khi phải dắt quan khách len lỏi bên mấy trái bầu để vào căn nhà sang trọng. Nhưng không ai dám chặt phá giàn bầu bởi nó của bà nội tôi. Bà trông nó từ hồi trong quê ra. Thoạt đầu, chị em chúng tôi thích lắm, chiều chiều lon ton xách thùng ra tưới. Chúng tôi tưới như tưới hoa. Nội cười- “Bay tưới như thằn lằn đái”. Rồi bà đổ nước soàn soạt, chúng tôi nghe theo, đổ nước soàn soạt. Dây bầu lớn. Trong cái nách mập mạp lú ra mấy trái con xanh xanh. Trái bằng đầu đũa, bằng ngón tay, cườm tay rồi to to mãi. Bữa canh đầu tiên cả nhà háo hức, nuốt tuồn tuột từng miếng bầu trong veo, ngọt lịm. Ba gật gật khen ngon, day sang trách mẹ “sao trước giờ không mua bầu mà nấu ăn bà ta?”
Một lần, hai lần rồi ba lần, chúng tôi ngán tận cổ. Mà, chết thật, nội tôi cứ trồng mãi, trồng mãi, giàn bầu ngày càng rộng ra choán hết khoảng sân kiểng của cha xanh rầm rì. Trái già đến vàng khô, không ai ăn, bà mang cho hàng xóm. Hàng xóm chúng tôi cũng giàu có, họ chê nhưng cũng nhận bởi họ nể cha tôi. Nhiều quá, sớm sớm, chiều chiều, nội mang ra ngõ, này cho chị xôi chè một quả: “ăn lấy thảo”, này cho bác xích lo trái bầu “về nấu cho sắp nhỏ”. Rồi bà lại trồng. Chị Lan nhăn nhó:
– Nội ơi, trồng chi nhiều vậy?
Bà nội cười, buồn buồn.
– Nội làm lặt vặt quen rồi. Trồng trọt để đỡ nhớ quê.
Ôi cái quê của nội. Cái quê heo hút muốn về phải đỉ mấy chặng xe, tàu. Cái quê mà mỗi lần về, vào cuối mùa mưa, đất bùn quến vào móng chân tôi, ém chặt thối đen. Cái quê đèn cầy, đèn cóc, đêm nhóc nhen kêu buồn nẫu ruột, mùa lũ, lơ phơ chỉ thấy mấy nóc nhà. Ba tôi nói “làm người đừng suy nghĩ hẹp hòi, đừng tưởng nơi mình sinh ra, nơi có mồ mả ông cha là quê hương, khắp đất nước này chỗ nào cũng là quê cả”. Cha tôi nói đúng và ông rước bà nội lên thành phố. Trước, ông chủ tịch đến nhà chơi, uống bia khà khà rồi nhắc: “- Lâu quá không gặp má, hôm nào chú mầy rước má lên, tội nghiệp bà già…” Cha bưng bát hương ông đi trước, bà nội lúi húi bưng bát hương chú Út theo sau. Ở nhà tôi, công việc nhàn đến mức bà thơ thẩn vào rồi lại thơ thẩn ra. Nhà cao cửa rộng, khéo đi, cả ngày chẳng ai gặp mặt ai. Chị tôi đi học cả ngày, mẹ tôi đến sở. Bà ra cửa trước, tôi vào cửa sau, bà lên lầu, cha đi xuống, gặp nhau ở lối ngõ cầu thang, nội ngó cha, nhắc “Lúc này bay bận rộn, đến không không ăn cơm ở nhà, khéo ngã bệnh nghen con”. Cha cười “má khỏi lo”. Rồi mỗi người mỗi ngả. Bà năng xuống bếp, quấn quít ở đấy. Chị bếp khoe:
– Bác ơi, con làm bánh tổ nè, bác cháu mình cùng ăn nghen.
Bà tôi gật gù khen ngon. Tôi tò mò nhón lấy một miếng ăn thử, nó ngòn ngọt dai dai. Thứ bánh nhà quê này xem ra có khác với Sandwich, chocolate. Bà làm nhiều thứ bánh lắm, không kể hết được, nào là bánh ngọt, bánh ú….toàn là bánh nhà quê, mà hình như chỉ tôi ăn, ba mẹ, chị Lan đều tránh xa xa hỏi ” Bánh đó ăn ra làm sao? ” Tôi khoe “Sáng này nội làm bánh khọt ngọt ngon lắm.”Chị Lan tròn mắt” bánh gì tên ngộ vậy?
Ừ, ngộ, ngộ chứ. Nội mua về cái lò đất khói tù mù. Cha tôi chê. Nội mang ra ngoài hè để đỡ ám khói tường nhà. Bà bảo: “Làm bánh khọt thì phải đốt bằng lò đất, nó mới ngon”. Bà đốt lửa, mắt già tèm nhem nước mắt mùi khói thơm thơm, cay nồng. Mùa này nhiều trái bầu khô, nội hái vào móc ruột ra, lấy cái vỏ mằn mì gọt. Lâu lâu nội đưa lên nhìn, nheo nheo mắt. Tôi hỏi, nội gọt gì. Nội cười, đưa cho tôi mảnh vỏ dầy hình trái tim nỏ xíu.
– Mặt dây chuyền cho tụi nhỏ đeo.
Tôi không nén được xuỳ một tiếng.
– Thời này ai đeo mấy thứ này, nội làm chỉ mất công.
Trong đôi mắt đùng đục của bà, tôi thấy có một nỗi buồn sâu kín. Con chị bếp dưới quê lên, bà gói dúi vào tay nó mấy mảnh bầu. Con nhỏ hớn hở, vui thiệt là vui. Cũng niềm vui ấy, con bé bán vé số lỏn lẻn cười “Bà đẽo đẹp ghê ha”. Hôm sau tôi thấy nó xúng xính xỏ cọng chỉ vào, đeo tòn ten trước cổ lạ lắm. Hình như tôi ngắm vàng ròng, cẩm thạch quen rồi. Tôi xin, bà móm mém cười “Bà để dành cho bay cái đẹp nhất nè”.
Tôi gói trái tim xíu xíu kia bỏ vào ngăn tủ, chị Lan trông thấy giành “cho chị đi”. Tôi lắc đầu. Chị giận bảo “chị cóc cần, ở chợ bán hàng khối”. Nhưng rồi chị quay về nài nỉ tôi . Lần đầu tiền, tôi thấy món quà của nội dễ thường đến thế.
Giàn bầu vẫn trước ngõ. Cha tôi đã thôi khó chịu, hay bực dọc riết rồi chai đi, chẳng biết bực là gì nữa. Nhưng khách đến nhà, ai cũng khen “anh ba có giàn bầu đẹp thiệt”. Họ săm soi, từng mảng lá cuống hoa. Khách nước ngoài còn kề má bên trái bầu xanh lún phún lông tơ mà chụp hình kỷ niệm. Mấy anh chị sinh viên đạp xe ngang dừng lại nhìn đau dấu qua rào rồi kháo nhau “Nhớ nhà quá, tụi mày ơi”. Chiều chiều, tôi ra giàn bầu xanh rượi, mơ màng nghe con ong vò vẽ trên từng phiến lá, chớp mắt nhìn chim sâu lích rích chuyển cành, chuồn chuồn rồi bướm rồi hoa thi nhau nở chấp chới. Bà nội tôi yếu hơn trước, mùa mưa bắt đầu lướt sướt đi qua. Ông chủ tịch đến chơi nhà, ôm chầm lấy nội, lắc lắc “lúc này má khoẻ không?” Nội cười xoà mà nghe nghẹn nghẹn “khoẻ, má khỏe”. Cha tôi sai chị bếp mang rượu thịt ra ông chủ tịch khóa tay:
– Thôi, chú bảo chị ấy nấu canh bầu ăn.
Cha hẩng mặt. Chị bếp lúi húi gọt bầu, mùi nước canh xông vào mũi thơm lừng. Ông chủ tịch day qua bà nội khoe “lâu quá không ăn canh bầu rồi, má!” nội cười: “má nhớ bay thích nhất là ăn bầu nấu tép bạc”. Cha dôi dợm mình “để con đi mua tôm”. Ông chủ tịch ấn vai, bảo “thôi, chú cứ ngồì xuống, anh thèm lắm rồi, không chờ chú được đâu”. Hôm ấy cả nhà tôi ăn lại bát canh ngày xưa, nghe ngọt lìm lịm lưỡi. Chị bếp ngó nội, khoái chí cười đầy hàm ý. Hình như nội tôi vui.
Giàn bầu thưa hẳn đi. Cái giống lạ thật. Nắng bao lâu vẫn xanh tốt, mới mưa dầm lại héo dây. Tôi đập vỡ trái bầu khô, lấy hạt ra ươm. Mùa mưa dữ dội, nội tôi bệnh, bà bị chứng tai biến não. Nội lơ ngơ, đã cười đã khóc thì không sao dừng được, tay run rẩy cầm ca nước, bát cơm cũng khó. Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc:
– Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hổng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi.
Bà nội lẩn thơ lẩn thẩn rồi, mà hình như bà chỉ nhớ về quá khứ. Nội hay ra ngoài hiên, chăm chăm nhìn giàn bầu đang run rẩy trong gió. Bà ngồi đấy lặng lẽ, thẫn thờ, như chờ một tiếng vạc sành, một tiếng ếch kêu. Tay bà lạnh ngắt, tôi chạy vào phòng lấy lọ dầu thoa, vẫn thấy mảnh bầu trái tim màu vàng trong ngăn kéo, cái màu vàng như của rạ, của lúa, như của mái nhà lá nhỏ lơ phơ dưới nắng chiều. Giàn bầu vẫn trước ngõ, có kẻ đi qua kêu lên, “tôi nhớ nhà”. Cha tôi bảo: “có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi chúng trái tim con người.” Và cha tôi lại nói đúng.

– Nguyễn Ngọc Tư

I. Mở bài

– Giới thiệu văn bản “Giàn bầu trước ngõ” từ đó dẫn dắt vào vấn đề cần bàn luận: phải nâng niu những điều bình dị của cuộc sống

II. Thân bài

a. Phân tích vắn tắt văn bản để rút ra ý nghĩa của việc cần phải nâng niu những điều bình dị trong cuộc sống

– Ví dụ:

+ Con chị bếp, con bé bán vé sô vui vẻ với đồ chơi từ vỏ bầu khô, những vị khách thích thú với gian bầu.

+ Cả nhà “tôi” đã chấp nhận sự hiện hữu của giàn bầu trong cuộc sống của gia đình mình: ba đã không còn khó chịu, “tôi” còn tìm thấy niềm vui, hạnh phúc từ giàn bầu, muốn ươm giống cho nó. Cả nhà dường như đã ý thức được giá trị tinh thần mà giàn bầu đem lại – cái điều bình dị trong cuộc sống mà bấy lâu họ bỏ lỡ.

b. Sự cần thiết của việc nâng niu những điều bình dị trong cuộc sống

1. Giải thích

Trân trọng những điều bình dị quanh ta là việc chúng ta yêu thương, nâng niu những điều nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống, từ đó thêm yêu cuộc sống của mình và sống yêu thương, có ý nghĩa hơn.

2. Biểu hiện:

+ Người biết nâng niu những điều bình dị là người luôn trân trọng từng khoảnh khắc, từng kỉ niệm, từng giá trị vật chất hoặc tinh thần dù là bé nhỏ

+ Họ còn là những người biết yêu thương, quan tâm đến những người thân yêu : gia đình, bạn bè, người thân…

3. Ý nghĩa của việc nâng niu những điều bình dị trong cuộc sống:

– Đối với bản thân:

+ Ta sẽ cảm nhận cuộc sống bằng một trái tim tràn đầy năng lượng tích cực, tràn đầy niềm vui, sống với nhiệt huyết và luôn cảm thấy cuộc đời tươi đẹp.

+ Việc nâng niu những điều bình dị giúp con người sống chậm lại,cảm nhận niềm vui từ những giá trị gần gũi. Ta biết trân trọng những người bên cạnh ta, thấu hiểu và lắng nghe những điều trong sâu thẳm trái tim họ. Đó chính là sợi dây gắn kết con người lại với nhau trong tình thương yêu và sẻ chia. Những điều tưởng chừng nhỏ bé nhưng chính là chất liệu làm nên cuộc đời ý nghĩa và trọn vẹn.
…

– Đối với xã hội:

Những điều bình dị nếu được nâng niu trân trọng sẽ đem lại giá trị tinh thần to lớn, góp phần làm cho xã hội văn minh, tốt đẹp. (Dẫn chứng)

4. Phản đề:

– Phê phán những người chưa biết trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống, chạy theo tiền tài, địa vị, công danh để rồi bỏ quên những giá trị tốt đẹp của hiện tại.

5. Bài học nhận thức và hành động:

– Nâng niu những điều bình dị trong cuộc sống là điều vô cùng cần thiết.

– Trân trọng, bảo vệ những giá trị vật chất và tinh thần bình dị trong cuộc sống

– Sống lạc quan, yêu đời

– Dành nhiều thời gian hơn cho gia đình, bạn bè, những người thân yêu, cùng bên nhau chia sẻ niềm vui, nỗi buồn.

III. Kết bài

Khẳng định lại vấn đề. Đánh giá ý nghĩa của vấn đề trong văn bản.

Bài văn NLXH 600 chữ bàn về sự cần thiết của việc nâng niu những điều bình dị trong cuộc sống qua truyện ngắn “Giàn bầu trước ngõ” của Nguyễn Ngọc Tư

Trong cuộc sống hiện đại đầy hối hả, khi con người mải mê chạy theo những giá trị vật chất hào nhoáng, ta dễ vô tình bỏ lỡ những điều bình dị nhưng vô cùng quý giá quanh mình. Truyện ngắn “Giàn bầu trước ngõ” của Nguyễn Ngọc Tư như một lời nhắc khẽ: hãy biết nâng niu những điều nhỏ nhoi, thân thuộc, vì chính chúng làm nên chiều sâu ấm áp của đời sống và cội nguồn yêu thương của mỗi con người.

“Giàn bầu” trong truyện vốn chỉ là một hình ảnh mộc mạc, bình thường. Nhưng khi được đặt giữa căn nhà sang trọng của gia đình nhân vật “tôi”, nó trở thành một biểu tượng giàu sức gợi. Ban đầu, mọi người đều khó chịu: mẹ sợ rối tóc, cha ngại khách khứa, còn chị em “tôi” cũng chẳng còn mặn mà sau những bữa canh bầu lặp đi lặp lại. Vậy mà giàn bầu ấy vẫn kiên trì tồn tại, bởi đó là ký ức, là quê hương, là điểm tựa tinh thần của bà nội – người phụ nữ cả đời quấn quýt với nương đồng và những điều mộc mạc. Từ những trái bầu khô bà đẽo thành mặt dây chuyền cho lũ nhỏ, đến những món bánh quê bà lặng lẽ nấu, mọi thứ đều bình dị đến mức tưởng như chẳng có gì đáng kể. Nhưng chính những điều ấy lại đem đến niềm vui cho con chị bếp, cho cô bé bán vé số, cho những vị khách nước ngoài thích thú chụp hình dưới giàn bầu xanh rượi.

Dần dần, gia đình “tôi” cũng nhận ra vẻ đẹp của giàn bầu. Người cha vốn khó tính đã thôi khó chịu. Nhân vật “tôi” từ chỗ thờ ơ trở nên nâng niu, muốn ươm giống khi giàn bầu già cỗi. Cả nhà biết trân trọng hơn những món ăn bà nấu, những giá trị tinh thần bà mang theo từ quê nhà. Đó chính là hành trình trở về với những điều bình dị mà lâu nay họ đã vô tình bỏ quên.

Từ câu chuyện ấy, có thể thấy rõ: nâng niu những điều bình dị là biết trân trọng từng khoảnh khắc, từng kỷ niệm, từng giá trị nhỏ bé của đời sống. Đó có thể là một món quà quê mộc mạc, một bữa cơm gia đình, một lời hỏi han, hay chỉ là tiếng chim đầu ngõ lúc sớm mai. Người biết trân trọng những điều giản dị là người có trái tim ấm áp, biết yêu thương và biết ơn những điều mình đang có.

Những điều bình dị, nếu được nâng niu, sẽ mang lại ý nghĩa lớn lao. Với bản thân, ta sẽ sống chậm lại, cảm nhận niềm vui từ những điều gần gũi, nuôi dưỡng tâm hồn bằng năng lượng tích cực. Ta biết yêu thương gia đình, lắng nghe những cảm xúc chân thật và gắn kết với người thân bằng những cử chỉ giản dị mà bền chặt. Với xã hội, chính những giá trị bình dị ấy góp phần tạo nên nếp sống nhân văn, gìn giữ bản sắc văn hoá và xây dựng một cộng đồng ấm áp, hài hòa.

Ngược lại, thật đáng tiếc cho những ai chỉ mải chạy theo tiền tài, danh vọng mà vô tình quên mất những giá trị bình thường nhưng thiêng liêng đang hiện hữu quanh mình. Khi ấy, cuộc sống dễ trở nên trống rỗng, thiếu điểm tựa tinh thần và không còn ý nghĩa sâu bền.

Từ câu chuyện giàn bầu của bà nội, mỗi chúng ta cần nhắc mình: hãy biết trân trọng những điều nhỏ bé. Hãy gìn giữ những giá trị bình dị trong gia đình, nuôi dưỡng nếp sống nhân văn, dành nhiều thời gian hơn cho cha mẹ, cho người thân, cho những phút giây đời thường mà sau này ta có thể tiếc mãi.

Giàn bầu trước ngõ trong truyện có thể đã thưa lá, nhưng ý nghĩa mà nó để lại thì còn mãi: giữa cuộc sống bề bộn, những điều bình dị chính là nơi trái tim được trở về, là phần trong trẻo nhất làm nên hạnh phúc của con người.

🔻 Xem thêm:

• Phân tích truyện “Giàn bầu trước ngõ” của Nguyễn Ngọc Tư

BÀI VIẾT LIÊN QUAN:

[NLXH] Sách là người bạn hiền của mỗi chúng ta Suy nghĩ về ý nghĩa của ước mơ đối với mỗi con người trong cuộc sống Nêu suy nghĩ của em về ý kiến: khi ta sống tử tế với người khác, cũng chính là tử tế với cuộc đời mình Phải chăng khi mất đi những điều bình dị trong cuộc sống, con người mới nhận ra được giá trị thiêng liêng của những điều đó? Trình bày suy nghĩ về vấn đề cần loại bỏ thói ích kỉ của con người trong xã hội Nghị luận xã hội 200 chữ trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải rèn luyện những thói quen tốt trong cuộc sống hàng ngày Trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề “Tuổi trẻ và lối sống có trách nhiệm” Giải pháp làm giàu thêm tài khoản tâm hồn của mình trong thời đại số hôm nay Trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc làm chủ chính mình trước trí tuệ nhân tạo (AI) Trình bày suy nghĩ về sự bất đồng quan điểm sống giữa cha mẹ với con cái trong gia đình [NLXH 600 chữ] bàn về hiện tượng: Hiện nay, một bộ phận giới trẻ ngày càng xa rời thực tế, sống nhiều hơn trong thế giới ảo Bài văn nghị luận xã hội 600 chữ bàn về vấn đề: Kết nối yêu thương trong gia đình Đề xuất những giải pháp phù hợp để gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc [NLXH 600 chữ] Tuổi trẻ cần làm gì để tự phát triển bản thân trong thời đại ngày nay?