
Cảm nhận khổ cuối bài thơ “Lâu không về nhà” của Vân Phi
Lâu không về nhà
(Vân Phi)
Lâu rồi không về nhà nhỉ
bên sông hoa cỏ trắng ngần
cánh đồng trưa mầm nắng hạ
mẹ ngồi phơi thóc trên sân.
Lâu rồi không về nhà nhỉ
cội me rệu rã góc đời
con từ khơi xa trùng lãng
về nghe hương rạ trở khơi.
Lâu rồi mẹ à con nhớ
tuổi thơ bên ánh đèn dầu
ba chuốt vành nan đan thúng
mẹ ngồi tết sợi cỏ dâu.
Lâu rồi về nhà với mẹ
nằm nghe khói phả nương chiều
bữa cơm thơm lừng lúa mới
làm sao đếm được thương yêu.
I. Mở đoạn
Nêu vấn đề nghị luận
II. Thân đoạn
– Phân tích nghệ thuật:
+ Hình ảnh thơ bình dị, gắn với cuộc sống đời thường: Khói phả nương chiều, bữa cơm thơm lừng lúa mới….
+ Biện pháp tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: “nằm nghe khói phả”; câu hỏi tu từ “Làm sao đểm được thương yêu”…
– Phân tích nội dung:
Đoạn thơ mở ra không gian đoàn tụ ấm áp, ước mong được trở về cuối cùng cũng đã thực hiện được của người con. Người con đã tạm gác lại những ồn ào, vội vã của phố thị phồn hoa để quay trở về với mẹ với cội nguồn của yêu thương với bình yên, tận hưởng sự ung dung, thư thả của cuộc sống (nằm nghe khói phả nương chiều) cùng với đó khổ thơ còn khắc họa chân thực tình mẫu tử thiêng liêng. Hình ảnh “Bữa cơm thơm lừng lúa mới” không chỉ gợi lên sự dẻo ngọt của bữa cơm chiều được nấu từ hạt gạo mới được gặt từ ruộng lúa về mà còn tô đậm thêm cho sự tảo tần, bàn tay mẹ chăm chút, chắt chiu ra hạt lúa ấy để bây giờ con có những hạt cơm dẻo thơm.
– Đánh giá nội dung, nghệ thuật:
+ Đánh giá nghệ thuật:
++ Thể thơ sáu chữ – nhịp thơ chậm rãi tạo nên âm hưởng nhẹ nhàng, như lời tâm tình thủ thỉ, phù hợp để diễn tả những rung động sâu kín của tâm hồn.
++ Vận dụng linh hoạt các biện pháp tu từ: câu hỏi tu từ, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác…
++ Hình ảnh thơ bình dị, mang đậm hơi thở cuộc sống (khói phả nương chiều, bữa cơm thơm lừng lúa mới…”) không chỉ tái hiện không gian làng quê quen thuộc mà còn chạm vào miền kí ức chung của bạn đọc. Ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng: Tác giả sử dụng ngôn ngữ bình dị; mộc mạc; giàu cảm xúc thể hiện trọn vẹn tình cảm với quê nhà và tấm lòng của người con đối với gia đình.
+ Đánh giá nội dung:
++ Khổ thơ là tiếng lòng tha thiết, chân thành, sự trân trọng biết ơn những giá trị của quê hương, của tình cảm gia đình của người con xa quê lâu ngày được trở về mái nhà yêu thương, trở về quê hương gắn bó.
++ Qua dòng cảm xúc chân thành ấy, bài thơ nhắc nhở mỗi chúng ta về cội nguồn; về giá trị của gia đình. Giữa cuộc sống hiện đại ồn ào; nhà và quê hương sẽ luôn là bến đỗ bình yên nhất, nơi lưu giữ những kỉ niệm tuổi thơ trong trẻo và tình yêu thương vô điều kiện.
III. Kết đoạn
Khái quát lại vấn đề nghị luận.
Bài làm
Tình mẹ luôn là miền yêu thương bình dị mà sâu nặng, là nơi mỗi người con mong mỏi trở về sau những tháng ngày xa cách. Đọc khổ thơ trích bài thơ “Lâu không về nhà” của Vân Phi, em cảm nhận được niềm hạnh phúc ấm áp của người con khi được trở về bên mẹ, trở về với mái nhà thân thương. Hai câu thơ đầu mở ra khung cảnh quê nhà thanh bình, gần gũi qua hình ảnh “khói phả nương chiều”. Cách diễn đạt “nằm nghe khói phả” sử dụng biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác thật tinh tế, gợi cảm giác thư thái, bình yên khi người con được tạm gác lại những bộn bề cuộc sống để tận hưởng phút giây đoàn tụ. Hình ảnh “bữa cơm thơm lừng lúa mới” đánh thức mọi giác quan, gợi vị dẻo thơm của hạt gạo quê nhà cùng bóng dáng người mẹ tảo tần, chắt chiu qua bao mùa mưa nắng. Bữa cơm giản dị ấy chứa đựng biết bao công sức, tình yêu thương và sự chăm chút của mẹ dành cho con. Câu hỏi tu từ “Làm sao đếm được thương yêu” vang lên như một lời tự vấn đầy xúc động, khẳng định tình mẹ bao la, sâu nặng, chẳng thể đo đếm bằng lời. Với thể thơ sáu chữ, nhịp điệu nhẹ nhàng, ngôn ngữ mộc mạc và hình ảnh giàu sức gợi, Vân Phi đã gửi gắm thành công tình yêu quê hương, gia đình tha thiết. Khổ thơ khẽ nhắc mỗi chúng ta hãy biết trân trọng mái ấm và yêu thương mẹ khi còn có thể.
