
So sánh, đánh giá hai đoạn thơ Xuân về (Nguyễn Bính) và Chiều xuân (Anh Thơ)
XUÂN VỀ
…Từng đàn con trẻ chạy xun xoe,
Mưa tạnh giời quang, nắng mới hoe.
Lá nõn, nhành non ai tráng bạc?
Gió về từng trận, gió bay đi…
Thong thả, nhân gian nghỉ việc đồng,
Lúa thì con gái mượt như nhung
Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng,
Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng….
(Trích Xuân về – Nguyễn Bính)
CHIỀU XUÂN
…Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ
Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ;
Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió,
Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.
Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng,
Lũ cò con chốc chốc vụt bay ra,
Làm giật mình một cô nàng yếm thắm
Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa.
(Trích Chiều xuân – Anh Thơ)
I. Mở bài
Giới thiệu vấn đề nghị luận.
II. Thân bài
– Giới thiệu chung về 2 đoạn thơ trong đề bài.
– Phân tích những điểm tương đồng giữa hai đoạn thơ:
+ Cùng khắc họa không gian mùa xuân làng quê Việt Nam trong sáng, thanh bình, tràn sức sống.
+ Đều thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, niềm tự hào, gắn bó với quê hương.
– Phân tích những điểm khác biệt giữa hai đoạn thơ:
+ Cảm xúc, giọng điệu: Đoạn thơ “Xuân về” thể hiện cảm xúc tươi vui, rộn ràng, tràn đầy sức sống và niềm hân hoan của con người trước vẻ đẹp của mùa xuân; đoạn thơ “Chiều xuân” thiên về cảm nhận tinh tế, nữ tính trước vẻ
đẹp chiều xuân.
+ Không gian – thời gian: Đoạn thơ “Xuân về” mang đến khung cảnh mùa xuân sau cơn mưa với nắng mới cùng nhịp sống tươi mới của con người,…; đoạn thơ “Chiều xuân” gợi tả buổi chiều xuân yên tĩnh, thơ mộng và êm đềm.
+ Hình ảnh thơ: Đoạn thơ “Xuân về” sử dụng những hình ảnh đời thường, dân dã và mang màu sắc tươi sáng: con trẻ chạy xun xoe, lúa thì con gái, hoa bưởi, hoa cam,…; đoạn thơ “Chiều xuân” có những hình ảnh tinh tế, gợi cảm và duyên dáng: cỏ non tràn biếc, đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ, cánh bướm rập rờn, trâu bò thong thả cúi ăn mưa, cô nàng yếm thắm,…
+ Thủ pháp nghệ thuật: Đoạn thơ “Xuân về” sử dụng biện pháp nhân hóa, so sánh,… để diễn tả vẻ đẹp, sức sống của mùa xuân; đoạn thơ “Chiều xuân” sử dụng biện pháp điệp ngữ, nhân hóa,… để tạo nên bức tranh chiều xuân êm đềm, sâu lắng,…
…
– Có thể so sánh với một số đoạn thơ viết về mùa xuân của các tác giả khác (Mùa xuân chín – Hàn Mặc Tử; Vội vàng – Xuân Diệu,…)
– Nêu cảm nhận chung về cả hai đoạn thơ. Khẳng định giá trị, vẻ đẹp của hai đoạn thơ và đóng góp riêng của hai tác giả cho thơ ca Việt Nam.
III. Kết bài
Khái quát vấn đề nghị luận, nêu ý kiến khẳng định về kết quả và ý nghĩa của việc so sánh hai đoạn thơ.
Bài làm tham khảo
Thơ ca là tiếng nói của tâm hồn trước cuộc đời, nơi cảnh vật không chỉ được nhìn bằng đôi mắt mà còn được soi chiếu qua những rung động riêng của người nghệ sĩ. Cùng viết về mùa xuân nơi làng quê Việt Nam, Nguyễn Bính trong Xuân về và Anh Thơ trong Chiều xuân đã gặp nhau ở tình yêu thiên nhiên, quê hương, nhưng mỗi người lại tạo nên một sắc xuân riêng. Nếu Nguyễn Bính đón mùa xuân bằng niềm vui rộn ràng, tươi non thì Anh Thơ lại lặng lẽ khám phá vẻ đẹp thanh bình, duyên dáng của một buổi chiều quê.
Hai đoạn thơ cùng gặp gỡ ở cảm hứng ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống nông thôn. Trong Xuân về, sau cơn mưa, đất trời hiện lên trong trẻo với “giời quang, nắng mới hoe”, “lá nõn, nhành non”, cùng hình ảnh “từng đàn con trẻ chạy xun xoe”. Thiên nhiên như vừa thức dậy, còn con người cũng hòa vào nhịp sống tươi vui ấy. Đến Chiều xuân, Anh Thơ đưa người đọc về một không gian đồng quê êm đềm với “cỏ non tràn biếc”, “đàn sáo đen”, “mấy cánh bướm”, “những trâu bò thong thả”. Cả hai nhà thơ đều lựa chọn những hình ảnh bình dị của làng quê để làm nên vẻ đẹp mùa xuân, qua đó bộc lộ tình yêu tha thiết với thiên nhiên, cuộc sống và quê hương.
Tuy nhiên, cùng đứng trước mùa xuân, mỗi thi sĩ lại có một cách cảm nhận riêng. Với Nguyễn Bính, mùa xuân hiện lên trong nhịp điệu rộn ràng, phơi phới. Những động từ “chạy”, “về”, “bay” khiến cảnh vật không ngừng chuyển động. Đặc biệt, hình ảnh “Lúa thì con gái mượt như nhung” là một so sánh giàu sức gợi, khiến cánh đồng mang vẻ mềm mại, non tơ và căng đầy sức sống. Không gian còn được mở rộng bằng hương thơm “ngào ngạt” của “hoa bưởi hoa cam”, bằng những cánh bướm “vẽ vòng”. Mùa xuân trong thơ Nguyễn Bính vì thế là mùa của sắc màu, hương thơm và sức sống đang dâng tràn. Câu thơ “Thong thả, nhân gian nghỉ việc đồng” còn đem đến một nhịp sống thanh thản, cho thấy con người như đang hòa chung vào sự thư thái của đất trời.
Nếu Nguyễn Bính thiên về cái náo nức của mùa xuân đang độ sinh sôi, Anh Thơ lại nghiêng về vẻ tĩnh lặng, dịu dàng của “chiều xuân”. Cảnh vật được quan sát bằng một cái nhìn tinh tế: sáo “sà xuống”, bướm “rập rờn”, trâu bò “thong thả”, cò con “chốc chốc vụt bay ra”. Những chuyển động ấy không phá vỡ sự yên tĩnh mà ngược lại càng làm nổi bật cái tĩnh của không gian. Đặc biệt, hình ảnh “một cô nàng yếm thắm / Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa” đã đưa con người vào bức tranh thiên nhiên như một nét chấm phá duyên dáng. “Yếm thắm” vừa tạo điểm nhấn màu sắc, vừa gợi vẻ đẹp mộc mạc của người phụ nữ nông thôn. Thiên nhiên và con người hòa vào nhau, cùng tạo nên một mùa xuân đậm hơi thở cuộc sống.
Đặt hai đoạn thơ bên cạnh Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử, sự phong phú trong cảm nhận về mùa xuân càng hiện rõ. Hàn Mặc Tử cũng viết về làng quê với “làn nắng ửng”, “mái nhà tranh”, “sóng cỏ xanh tươi”, những cô thôn nữ và tiếng hát trên đồi. Song, đằng sau vẻ đẹp trong trẻo ấy đã thấp thoáng nỗi bâng khuâng trước sự trôi chảy của thời gian: “Ngày mai trong đám xuân xanh ấy / Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi…”. Đến cuối bài, mùa xuân còn đánh thức nỗi nhớ quê của “khách xa”. Nếu Nguyễn Bính nghiêng về niềm vui hồn nhiên, Anh Thơ hướng tới vẻ êm đềm của đồng nội thì Hàn Mặc Tử đem vào mùa xuân chiều sâu của ký ức, tuổi trẻ và nỗi nhớ.
Những khác biệt ấy bắt nguồn từ phong cách nghệ thuật riêng của mỗi nhà thơ. Nguyễn Bính nổi bật với hồn thơ chân quê, sử dụng những hình ảnh gần gũi, ngôn ngữ mộc mạc mà giàu sức gợi. Anh Thơ lại có khả năng quan sát tinh tế, nhạy cảm với những chuyển động rất khẽ của thiên nhiên. Nếu Nguyễn Bính làm mùa xuân bừng lên trong sắc, hương và nhịp sống thì Anh Thơ khiến mùa xuân lắng xuống trong những đường nét mềm mại, thanh bình. Cả hai đều cho thấy một chân lý của nghệ thuật: cùng một đối tượng thẩm mỹ nhưng qua những tâm hồn khác nhau, cuộc đời lại hiện ra với những vẻ đẹp không trùng lặp.
Có thể nói, Xuân về và Chiều xuân đều là những bức tranh xuân giàu sức sống và đậm tình quê. Một bên rộn ràng, tươi non; một bên êm dịu, sâu lắng. Qua sự tương đồng và khác biệt ấy, Nguyễn Bính và Anh Thơ không chỉ làm giàu thêm diện mạo thơ ca viết về mùa xuân mà còn lưu giữ trong lòng người đọc một vẻ đẹp thân thuộc của làng quê Việt Nam. Hai đoạn thơ vì thế không chỉ giúp ta cảm nhận mùa xuân của đất trời mà còn đánh thức tình yêu đối với những gì bình dị, gần gũi trong cuộc sống.
Chủ đề:Bài thơ thơ xuân của Nguyễn Bính, Bài thơ xuân về Nguyễn Bính, Mở bài so sánh đánh giá hai đoạn thơ, So sánh bức tranh thiên nhiên trong xuân về và chiều xuân, So sánh chiều thu của anh thơ và nguyễn bính, So sánh chiều xuân và mưa xuân, So sánh xuân về với chiều xuân, Trình bày ý kiến so sánh đánh giá hai bài thơ hoặc hai đoạn ở hai bài thơ khác nhau
