Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Mít trong hành trình chinh phục đỉnh núi Quyết trong truyện ngắn “Phần thưởng ở trên cao” của Võ Thu Hương
Phần thưởng ở trên cao
Nhà Mít nằm gần núi Quyết. Nghỉ hè, nhiều lần anh Dương – con bác cả rủ Mít lên núi chơi, cô nhỏ đều lắc đầu từ chối.
Núi Quyết không quá cao. Đứng từ sân nhà mình, Mít vẫn nhìn thấy những đám người lên núi lượm củi khô, người mặc áo trắng, áo hồng như những chú bọ cánh cứng chầm chậm bò trên nền núi xanh. Cũng có lúc Mít muốn thử leo lên theo anh Dương, nhưng cứ vài chục bậc thang lại hối hả chạy xuống. Mít sợ cảm giác nhìn từ trên núi xuống, chóng hết mặt khi thấy những gốc thông sần sùi chạy đuổi chi chít dưới chân mình.
Hôm nay, anh Dương nói:
– Mít, thấy tảng đá trên đỉnh núi không?
– Dạ thấy.
– Có một phần thưởng thật quý dành cho em trên đó, nếu em leo lên tới đỉnh núi.
– Em không thể!
– Chẳng có ai không thể leo lên đó cả. Em thấy đấy, người ta vẫn leo lên ào ào. Và anh đã nói với thằng Su Hào. Nó rất hào hứng đấy. Anh cho em ba ngày để suy nghĩ, nếu em từ chối lần nữa, nhất định anh sẽ rủ nó đi, chắc chắn lúc ấy em sẽ hối hận.
Mít tần ngần. Thằng Su Hào sau nhà rất hay cạnh tranh với Mít. Nó sẽ tự hào, vênh váo nếu dành được phần thưởng quý đó. Chưa cần tới ba ngày, sang ngày thứ hai, Mít đã háo hức rủ anh Dương lên đường.
Anh Dương cẩn thận đưa thêm ổ bánh mì kẹp thịt, hai hộp sữa tươi, phòng khi hai anh em đói, khát.
– “Em chóng mặt quá, em muốn ói”, sau khi thấm mệt, nhìn xuống phía dưới đã là một quãng dốc khá xa, Mít nói.
– Vậy thì em hãy nhìn lên, đừng nhìn xuống, em sẽ hết chóng mặt.
Nghe theo lời anh Dương, cảm giác cồn cào trong ruột dần tan biến đi thật. Thay vào đó là cảm giác lạ lẫm thú vị bắt đầu lan tỏa khi Mít nhìn trên cao những vòm thông non xanh đang vươn mình trong nắng hè. Thi thoảng còn nhìn thấy vài chú sóc nhún nhảy chọc ghẹo nhau, vài cô chim sắc màu rất lạ rướn cổ khoe tiếng hót lảnh lót. Thêm quãng đường nữa, Mít bải hoải cả chân tay:
– Em không leo nổi nữa, chân tay em sắp rụng ra rồi.
– Vậy em xuống một mình đi, anh chưa xuống.
Mít nhìn xuống. Cảm giác sợ hãi choáng ngợp khi nhìn dốc núi vừa cao vừa dài. Anh Dương nói là làm. Mà dĩ nhiên, Mít không dám xuống một mình. Cô nhỏ mím môi leo từng bước chậm rãi, chậm rãi. Có lúc bước chân tựa như lê lết.
– “Mình sắp tới tảng đá trên đỉnh rồi đó. Em sắp nhận được phần thưởng rồi”, anh Dương nháy mắt.
Có lúc Mít tưởng hai chân có thể sụp xuống vì mệt nhưng nghe lời nhắc của anh Dương, cô nàng lại thấy tinh thần mình như được lên dây cót. Và rồi, tới lúc tưởng không thể cố nổi một bước nào nữa thì tảng đá lừng lững hiện ra trước mắt khiến Mít cảm giác lồng ngực mình đập rộn ràng hơn vì vui chứ không phải vì mệt.
– Thấy chưa, anh đã nói em sẽ làm được mà!
Mít cười sung sướng.
– Phần thưởng của em đâu?
– Đây, em leo lên đây, nhìn nè…
Mít leo lên mặt tảng đá đã bị gió núi mài bằng. Đứng từ đây, theo hướng tay anh Dương chỉ: “Em thấy trường mình không, thấy con đường về nhà mình không? Thấy cây phượng sau lớp học mình không? Kìa, cả dòng sông nữa kìa…”
Trong lúc anh Dương tíu tít thì Mít lặng đi vì mọi vật bình thường rất quen thuộc, hôm nay bỗng đẹp lạ lẫm khi nhìn từ trên cao. Này là con đường sỏi cong cong chạy qua những bụi tre xanh, những gốc cây cổ thụ Mít và đám bạn vẫn hay dừng lại trò chuyện khi nghỉ mệt một tẹo dọc đường đi học về. Này là những cây phượng đơm hoa đỏ rực, nhìn như những cây dù đỏ xinh xinh. Này là dòng sông tựa chiếc khăn choàng màu xanh điệu đà ôm vòng quanh núi như ôm lấy lưng núi thon tròn. Rồi bất chợt, dòng sông uốn lượn ra xa. Ánh nắng buổi sáng rải đầy mặt sông lấp lánh như dát vàng, dát bạc. Nhìn theo hướng ấy, xuyên qua màn sương nhạt là cửa biển rộng ngút mắt…
Sau một lúc mê mải ngắm nhìn, Mít nhắc:
– Phần thưởng của em đâu, anh Dương?
– Ơ hay, bấy nhiêu cảnh đẹp vậy chưa đủ cho em hả? Nếu ở dưới núi, làm sao em nhìn thấy được?
Mít cười tươi. Đúng rồi, nếu cứ đứng mãi dưới núi, không dám chinh phục độ cao thì làm sao Mít có thể thấy những cảnh vật xung quanh mình đẹp một cách lạ lùng thế này. Cô bé nói nhỏ: “Chủ nhật tuần sau mình leo núi nữa nha anh Dương”. Anh Dương gật đầu cười. Chẳng biết những vòm cây trên cao có nghe và hiểu lời Mít không mà hòa ca với gió điệu nhạc nghe tươi vui lắm.
Võ Thu Hương
(Bài đăng trên Tạp chí Sông Lam số 14, tháng 6/2021)
Gợi ý
1. Phân tích nội dung:
* Diễn biến tâm trạng của nhân vật Mít: Từ chối, sợ hãi -> Bị khích tướng, tò mò -> Mệt mỏi, muốn bỏ cuộc -> Quyết tâm, nỗ lực -> Sung sướng, hạnh phúc khi thành công. (cần nêu các bằng chứng để làm rõ các khía cạnh tâm trạng)
* Khái quát đặc điểm tính cách của nhân vật Mít qua diễn biến tâm trạng: Hơi nhút nhát nhưng có lòng tự trọng, nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân và biết trân trọng cái đẹp.
2. Phân tích nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng của nhân vật Mít:
– Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế, thể hiện được những nét tâm lý đặc trưng của trẻ em.
– Cốt truyện nhẹ nhàng, quen thuộc, gần gũi, phù hợp với trẻ thơ. Ngôn ngữ giản dị, trong sáng, kết hợp đối thoại, độc thoại; nhiều đoạn có kết hợp linh hoạt yếu tố miêu tả, biểu cảm khiến cho lời văn giàu chất trữ tình. Từ đó, tâm trạng, suy nghĩ, cảm nhận của nhân vật Mít được khắc họa rõ nét.
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Mít trong hành trình chinh phục đỉnh núi Quyết trong truyện ngắn “Phần thưởng ở trên cao” của Võ Thu Hương
Nhân vật Mít trong truyện ngắn “Phần thưởng ở trên cao” của Võ Thu Hương đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc bởi diễn biến tâm trạng phức tạp trong hành trình chinh phục đỉnh núi Quyết. Ban đầu, Mít được giới thiệu là một cô bé nhút nhát, sợ độ cao nên nhiều lần từ chối lời rủ rê của anh Dương. Chỉ mới leo vài chục bậc thang, cô bé đã “hối hả chạy xuống” vì cảm giác chóng mặt, sợ hãi. Thế nhưng, khi nghe nói về “phần thưởng quý” và biết Su Hào cũng muốn chinh phục đỉnh núi, Mít bắt đầu tò mò, háo hức, lòng tự trọng trẻ con khiến cô quyết định thử sức. Trên đường leo núi, tâm trạng Mít liên tục thay đổi. Có lúc cô bé mệt mỏi, muốn bỏ cuộc vì “chân tay sắp rụng ra rồi”, có lúc lại hoảng sợ khi nhìn xuống dốc núi hun hút. Nhưng nhờ lời động viên của anh Dương cùng khát vọng chạm tay tới phần thưởng, Mít đã kiên trì bước tiếp. Càng lên cao, cô bé càng cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên với những vòm thông xanh, những chú sóc tinh nghịch, tiếng chim lảnh lót. Đến khi đứng trên đỉnh núi, Mít vỡ òa trong niềm sung sướng và hạnh phúc. “Phần thưởng” mà cô nhận được không phải vật chất mà là vẻ đẹp kì diệu của cuộc sống khi con người dám vượt qua giới hạn bản thân. Qua nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế, ngôn ngữ trong sáng, giàu cảm xúc, tác giả đã giúp người đọc cảm nhận rõ sự trưởng thành của Mít: từ một cô bé nhút nhát trở nên tự tin, biết nỗ lực và biết trân trọng vẻ đẹp quanh mình.
🔻 Xem thêm:
