Ngày 26 tháng 8, chi đội Giải phóng quân đầu tiên tiến vào Thủ đô, giữa tiếng reo mừng dậy đất của đồng bào. Các nam, nữ chiến sĩ lần đầu mặc quần áo đồng phục chân bước chưa đều, nước đa phần lớn tái xạm, nhưng tràn đầy khí thế chiến thắng của một đoàn quân dày dạn trong chiến đấu, mang đến cho đồng bào niềm tin, đã có một chỗ dựa vững chắc bên cạnh đội ngũ vũ trang của hàng ngàn chiến sĩ tự vệ của Thủ đô.

Bác từ Tân Trào về Hà Nội. Chúng tôi ra đón Bác tại làng Phú Thượng. Bác còn yếu sau trận sốt nặng vừa qua, vẫn giản dị với bộ quần áo vải vàng cũ và đôi giày vải. Đến 30 tháng 8, trên cả nước, chính quyền đã về tay nhân dân, trừ một đôi nơi bọn phản động Quốc dân đảng gây khó khăn như ở Vĩnh Yên.

Ngày mồng 2 tháng 9, Bác ra mắt trước mấy chục vạn đồng bào Thủ đô tại Quảng trường Ba Đình với bản “Tuyên ngôn Độc lập” lịch sử. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời. Cờ cách mạng nền đỏ sao vàng trở thành cờ của Tổ quốc. Hà Nội trở thành thủ đô của nước Việt Nam độc lập. Đội quân Giải phóng Việt Nam, sau ngày cách mạng thành công đã xuất hiện trên khắp các miền của đất nước. Bên cạnh những chiến sĩ Cứu quốc quân, Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân, Du kích Ba-tơ và hàng vạn chiến sĩ tự vệ, du kích của phong trào cách mạng tại khắp các chiến khu, đã có thêm hàng trăm ngàn thanh niên tình nguyện đứng dưới cờ làm người chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc.

(Võ Nguyên Giáp, Từ nhân dân mà ra, in trong Hồi kí cách mạng. NXB Giáo dục, 1970, tr198-199)

I. Mở bài

Giới thiệu khái quát về giá trị của đoạn trích hồi kí: kể lại theo trí nhớ của một cá nhân nhưng phản ánh được cả một thời kì lịch sử.

II. Thân bài

– Nêu đặc điểm của thể loại hồi kí: là thể loại phi hư cấu, ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả trực tiếp tham gia hay chứng kiến..

– Những đặc điểm của hồi kí thể hiện trong đoạn trích.

+ Đoạn trích kể lại sự kiện lịch sử trọng đại của toàn thể dân tộc Việt Nam: ngày 2-9-1945, Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà…

+ Tính xác thực của thể loại hồi kí được thể hiện ở sự kiện, nhân vật thời gian, địa điểm…(ngày 26 tháng 8, chi đội Giải phóng quân đầu tiên tiến vào Thủ đô, Bác Hồ từ Tân Trào về Hà Nội; làng Phú Thượng, 30 tháng 8, ngày 2 tháng 9, Bác Hồ ra mắt trước mấy chục vạn đồng bào thủ đô …

+ Thủ pháp trần thuật kết hợp với miêu tả nhiều câu văn đài được ngắt thành nhiều nhịp, nhịp dồn dập… khiến sự kiện trong hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được tái hiện chân thực và ấn tượng; thể hiện hào khí chiến thắng và niềm tự hào của toàn thể dân tộc Việt Nam trong thời khắc lịch sử quan trọng.

– Đánh giá, bàn luận, mở rộng về đoạn trích hồi kí.

+ Đoạn trích khiến người đọc cảm nhận được niềm xúc động, tự hào của mỗi người dân Việt Nam trong thời khắc lịch sử thiêng liêng…

+ Mỗi người trẻ hôm nay tự nhận thức được trách nhiệm của bản thân đối với lịch sử dân tộc…

III Kết bài

Khẳng định lại giá trị của đoạn trích hồi kí.

Bài làm tham khảo

Trong dòng chảy của văn học cách mạng Việt Nam, hồi kí là một thể loại đặc biệt bởi nó ghi lại lịch sử từ điểm nhìn của người trong cuộc. Đoạn trích hồi kí “Từ nhân dân mà ra” của Võ Nguyên Giáp không chỉ tái hiện những ngày tháng Tám và tháng Chín lịch sử năm 1945 mà còn thể hiện rõ những đặc điểm tiêu biểu của thể loại hồi kí: tính xác thực, tính cá nhân gắn với tính lịch sử và giọng điệu giàu cảm xúc tự hào.

Hồi kí là thể loại văn xuôi phi hư cấu, ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến. Điểm nổi bật của hồi kí là sự trung thành với sự thật lịch sử, đồng thời thể hiện dấu ấn chủ quan của người kể. Trong đoạn trích, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã kể lại những sự kiện trọng đại của dân tộc bằng chính kí ức của mình – một nhân chứng lịch sử quan trọng của Cách mạng tháng Tám.

Trước hết, đoạn trích thể hiện rõ tính xác thực – đặc điểm cốt lõi của thể loại hồi kí. Các mốc thời gian được ghi cụ thể: “Ngày 26 tháng 8”, “30 tháng 8”, “Ngày mồng 2 tháng 9”. Những địa danh như Tân Trào, làng Phú Thượng, Quảng trường Ba Đình được nhắc đến chính xác. Các sự kiện lịch sử trọng đại cũng được tái hiện rõ ràng: chi đội Giải phóng quân tiến vào Thủ đô; Bác Hồ từ chiến khu trở về; ngày 2-9-1945 đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tất cả tạo nên một bức tranh lịch sử chân thực, cụ thể, có thể kiểm chứng. Chính sự chính xác ấy làm nên giá trị tư liệu quý báu của đoạn hồi kí.

Bên cạnh tính xác thực, đoạn trích còn thể hiện rõ dấu ấn cá nhân của người kể. Đại tướng không chỉ ghi chép sự kiện mà còn tái hiện cảm xúc và không khí của thời đại. Hình ảnh “các nam, nữ chiến sĩ lần đầu mặc quần áo đồng phục chân bước chưa đều, nước da phần lớn tái xạm” gợi nên sự mộc mạc, gian khổ của đội quân cách mạng buổi đầu, nhưng nổi bật lên là “khí thế chiến thắng” và niềm tin mãnh liệt. Hình ảnh Bác Hồ “còn yếu sau trận sốt nặng”, “vẫn giản dị với bộ quần áo vải vàng cũ và đôi giày vải” không chỉ chân thực mà còn giàu cảm xúc kính yêu, trân trọng. Ở đây, lịch sử không khô cứng mà sống động qua cái nhìn đầy xúc động của người trong cuộc.

Thủ pháp trần thuật kết hợp với miêu tả cũng là một đặc điểm nổi bật. Những câu văn dài, được ngắt thành nhiều nhịp, nhịp điệu dồn dập như hòa cùng nhịp bước của đoàn quân chiến thắng và nhịp đập hân hoan của dân tộc. Giọng điệu trang trọng, hào hùng đã tái hiện trọn vẹn không khí thiêng liêng của ngày độc lập. Lịch sử hiện lên không chỉ qua sự kiện mà còn qua cảm xúc tự hào sâu sắc của tác giả – một vị tướng gắn bó máu thịt với nhân dân.

Đoạn trích vì thế không chỉ mang giá trị văn học mà còn có ý nghĩa lịch sử to lớn. Người đọc hôm nay khi tiếp cận những dòng hồi kí ấy có thể cảm nhận được niềm xúc động, tự hào của cả dân tộc trong thời khắc khai sinh đất nước. Qua đó, thế hệ trẻ càng ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với lịch sử, với Tổ quốc, tiếp nối truyền thống anh hùng mà cha ông đã gây dựng bằng bao gian khổ, hi sinh.

Có thể khẳng định, đoạn trích trong hồi kí “Từ nhân dân mà ra” đã thể hiện đầy đủ những đặc điểm tiêu biểu của thể loại hồi kí: tính chân thực, tính lịch sử gắn với dấu ấn cá nhân và giọng điệu giàu cảm xúc. Tác phẩm không chỉ giúp người đọc hiểu rõ hơn một giai đoạn lịch sử vẻ vang mà còn khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với dân tộc hôm nay.