Ga tàu tuổi thơ

(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)
Ở ngõ nhà tôi có một cây bạch đàn to, mỗi hôm ra ngóng bố mẹ tôi lại lấy mảnh trai cứa lên thân cây một vạch. Cho đến buổi chiều hôm ấy anh tôi đếm trên thân cây thấy vừa tròn mười lăm vạch. Chiều ấy khi trời đã tối hẳn, anh tôi đã dắt thằng út em vào nhà, tôi vẫn còn đứng nán lại nhìn một lần nữa phía con đường mòn. Tôi bỗng hét lên sung sướng vì đã nhìn thấy bóng dáng thân quen của bố mẹ đang đi về phía chúng tôi. Buổi chiều muộn ấy là một buổi chiều tràn ngập niềm vui, thằng út em sà vào vòng tay, dụi dụi vào ngực mẹ như nó vẫn còn nhớ mùi hương của sữa. Anh cả vừa hát, vừa nhảy chân sáo đi đằng sau. Bố công kênh tôi trên đôi vai đã gầy sọp đi vì vất vả. Tối ấy cả nhà trải chiếu ra giữa sân ngập tràn ánh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể nốt câu chuyện cổ tích “Cây khế” còn dang dở 15 ngày trước…
Rồi khi em út tôi bị ung nhọt mọc đầy người, bố mẹ lại một lần nữa gồng gánh niềm tin xuôi tàu về Hà Nội. Nhà chỉ còn hai anh em chăm nhau nhưng vẫn không quên chiều chiều lại ra ngõ ngóng. Mấy đứa trẻ con trong xóm chơi bắn bi với tôi bị thua nên ghét tôi lắm, cứ chiều thấy anh em tôi ra ngõ là chúng lại xúm vào trêu rất ác: ‘‘Đồ mồ côi! Anh em nhà mồ côi bị bố mẹ bỏ rơi. Ê ồ! Ê ồ!’’ Tôi vừa gào khóc vừa nhặt đất đá ném lũ trẻ. Anh cả cõng tôi trên lưng đi về phía con đường mòn, chúng tôi cứ đi từ khi mặt trời bắt đầu xuống núi đến khi tôi mỏi mắt cũng không nhìn rõ hướng đi. Lúc ấy tôi khóc khản cả cổ còn anh trai thì luôn miệng dỗ dành:
– Em gái ngoan nào, để anh cõng em đi tìm bố mẹ đi tìm em út nhé. Rồi mai anh đi hái quả đùm đũm chín mọng đỏ cho ăn nhé.
Đấy là lần đầu tiên chúng tôi nhìn thấy ga tàu, hai đứa trẻ con cõng nhau đứng lọt thỏm giữa sân ga im ắng, khách xuống tàu đã về hết tự lúc nào. Anh tôi đứng lặng rất lâu, tôi thấy có vài giọt nước ấm rơi xuống đôi bàn tay đang bá vào cổ anh. Tôi biết là anh đang khóc, nhưng sau đó anh lại xốc tôi lên và cõng quay trở lại con đường mòn khi nãy.
Tôi không thể nhớ nổi có biết bao buổi chiều đã đi qua cuộc đời chúng tôi buồn bàng bạc như thế. Bởi em tôi bệnh rất nặng, phải mấy năm sau em mới thật sự khỏi bệnh. Trong lúc bố mẹ tôi gồng gánh trên đôi vai mình những gian nan, vất vả chạy chữa khắp nơi để cứu lấy sinh mạng em tôi, thì anh trai đã phải lớn lên trước tuổi để che chở, bao bọc thứ niềm tin nhỏ bé trong tôi. Từ tình yêu thương đó tôi lớn lên từng ngày một, tôi hiểu ra rằng những chuyến đi của bố mẹ có ý nghĩa lớn lao như thế nào, tôi cũng hiểu rằng anh cả là một người anh thật tuyệt vời. Lúc bố mẹ vắng nhà anh đã đứng vững, đã làm cái “nóc nhà” để che chở vỗ về và cả tha thứ cho bầy em bé nhỏ của mình.
Cho đến mãi sau này tôi cũng không bao giờ quên những buổi chiều anh trai tôi dắt tôi ra ngõ ngóng người thân trở về. Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc năm xưa đã không còn nữa nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng tôi. Để sau này khi dòng xoáy cuộc đời có cuốn chúng tôi về đâu đi nữa thì những buổi chiều ngang qua cuộc đời sẽ giúp tôi tìm về nguồn cội để biết yêu thương và được yêu thương thật nhiều trong vòng tay ấm áp của gia đình.
(Vũ Thị Huyền Trang, Ga tàu tuổi thơ, báo Tài hoa trẻ, số 750 ngày 15.02.2012)

Gợi ý

– Phân tích đặc sắc nghệ thuật của truyện Ga tàu tuổi thơ:

+ Văn bản Ga tàu tuổi thơ được trần thuật từ ngôi thứ nhất, điểm nhìn chủ yếu được đặt vào nhân vật xưng tôi – một thành viên của gia đình – mọi dòng cảm xúc và suy nghĩ bộc lộ trực tiếp, chân thực.

+ Tình huống truyện: Nhân vật tôi được đặt trong tình thế gia đình đứng trước những biến cố. Tình thế đó đã khiến nhân vật có những trải nghiệm, nhận thức mới mẻ về gia đình, về những người thân và có những kí ức tuyệt diệu của tuổi thơ.

+ Có những chi tiết thể hiện được sâu sắc tâm lí nhân vật, chạm đến cảm xúc của người đọc: hai anh em ra ga tàu, gia đình đoàn tụ sau những ngày cách biệt…

+ Ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc, đậm hơi thở cuộc sống thể hiện sâu sắc cảm xúc của nhân vật.

+ Giọng điệu nhẹ nhàng, tình cảm biểu lộ sự trân trọng đối với kí ức tuổi thơ, tình cảm gia đình của nhân vật; tạo sự đồng cảm, như đưa người đọc về với ga tàu tuổi thơ của riêng mình.

– Đánh giá: nét đặc sắc nghệ thuật khắc họa rõ nét những mối quan hệ, cảm xúc nhân vật; làm cho tác phẩm trở nên sâu sắc và giàu tính nhân văn; hấp dẫn người đọc.

Bài làm tham khảo

Mỗi tác phẩm truyện hay không chỉ hấp dẫn bởi nội dung sâu sắc mà còn ở nghệ thuật thể hiện tinh tế. Truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang là một minh chứng tiêu biểu, với những nét nghệ thuật độc đáo đã góp phần truyền tải trọn vẹn thông điệp và cảm xúc của nhà văn. Truyện được trần thuật ở ngôi thứ nhất với điểm nhìn đặt vào nhân vật “tôi”, giúp dòng cảm xúc và suy nghĩ được bộc lộ trực tiếp, chân thực, tạo nên sự gần gũi và chân thành. Bên cạnh đó, tình huống truyện được xây dựng giàu sức gợi khi nhân vật “tôi” sống trong hoàn cảnh gia đình liên tiếp đối mặt với biến cố, từ đó làm nảy sinh những trải nghiệm sâu sắc và nhận thức mới mẻ về tình thân. Đặc biệt, tác giả đã khắc họa tâm lí nhân vật qua những chi tiết giàu sức ám ảnh như cảnh hai anh em lạc lõng nơi ga tàu hay khoảnh khắc gia đình đoàn tụ sau bao ngày mong đợi, khiến người đọc xúc động. Ngôn ngữ truyện giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức biểu cảm, mang đậm hơi thở đời sống. Giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết như một lời hồi ức đầy trân trọng càng góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của kí ức tuổi thơ và tình cảm gia đình. Tất cả đã tạo nên sức hấp dẫn và chiều sâu nhân văn cho tác phẩm.

🔻 Xem thêm:

• Phân tích nhân vật người anh trong đoạn trích truyện “Ga tàu tuổi thơ” của Vũ Thị Huyền Trang
• Dàn bài chi tiết phân tích Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang