Nhớ thương mùa gặt

Bao nhiêu năm xa quê, nhưng rồi, chỉ cần lướt nhẹ qua cánh đồng vào mùa gặt, bất giác nghe mùi thơm nồng của hương lúa, nỗi nhớ nhà, nhớ quê trong tôi lại trở nên da diết, bâng khuâng…

Trong ký ức của tôi về làng quê năm ấy, là triền đê lộng gió cùng với cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, là những nương ngô chạy dài tít tắp. Thấp thoảng đâu đó dáng mẹ liêu xiêu giữa trưa hè bỏng rát, hay con đường đất được phủ đầy rơm rạ thơm nồng, là tiếng cười giòn tan của lũ trẻ nghèo đang nô đùa trên cánh đồng vừa gặt…

Tôi lớn lên bên những cánh đồng quanh năm lộng gió nên ký ức tuổi thơ đẹp đẽ là những ngày theo chân mẹ ra đồng gặt lúa, mò cua hay bắt con tôm, con cá…

Khi cái nắng oi nồng, ngột ngạt của những ngày tháng 5, tháng 6 dội xuống, cũng là lúc cả cánh đồng lúa chín đều, vàng ruộm. Trời chưa sáng hẳn, tiếng í ới gọi nhau vang vọng cả cánh đồng. Những tia nắng đầu ngày cũng đã xuyên thủng mấy tầng mây, đổ lên những tấm lưng gầy ướt đẫm mồ hôi của các bà, các mẹ…

Mùa gặt đến, từng thước phim của một thời xa vắng cứ chầm chậm quay về. Là tiếng cười nói rôm rả sau những ngày lao động vất vả của những người nông dân hiền lành, chất phác. Là niềm phấn khởi của bà con khi mùa vàng bội thu. Là bát nước chè xanh mà họ sẻ chia cho nhau trong giờ giải lao dưới gốc cây gạo giữa đồng…

Mùa gặt về, làng tôi vui như mở hội. Ngày đến, họ cùng nhau ra đồng gặt lúa, đêm về lại đập lúa, giũ rơm. Mùi thơm của lúa mới, mùi rơm rạ vừa gặt xong, mùi trâu bò ngai ngái… hòa quyện vào nhau tạo nên “hương vị quê nhà”. Để rồi, những ai rời làng quê đi xa đã bao lần khắc khoải, chạnh lòng mỗi khi bắt gặp hình ảnh thân quen đó. Còn với lũ trẻ chúng tôi ngày ấy, mùa gặt cũng chính là mùa vui.

Mùa gặt về, lũ trẻ chúng tôi được vùi mình trong rơm, hít hà chút hương đồng gió nội vấn vương đâu đây còn chưa tan vội. Rơm dịu dàng trải tràn từ trong sân nhà ra ngõ. Con đường làng phút chốc đã được dát một lớp áo mới diệu kỳ, óng ả. Bọn trẻ thích thú thả mình lăn tròn trên những đụn rơm để được vỗ về, nâng niu trong cảm giác êm ái, dịu dàng. Trong trí óc bé con của chúng, những đống rơm ấy chính là những cây nấm khổng lồ mà lúc nào chúng cũng có thể vô tư nhào lộn, chơi trốn tìm, làm hang trong ấy rồi ngủ thiếp đi một cách ngon lành.

Đó là những đêm trăng sáng cùng nhau gối đầu lên đống rơm êm dịu, ngắm những đám mây trôi lững lờ, cùng kể cho nhau nghe sự tích về các vì sao… Chỉ những thứ giản đơn như mây trời, sông nước, cỏ cây, rơm vàng trĩu trịt mà với những đứa trẻ của làng đã thấy đủ đầy hạnh phúc, niềm vui…

Có lẽ, lũ trẻ chúng tôi thích mùa gặt bởi còn một nhẽ, là được thưởng thức vị cốm thơm nồng. Trong ký ức năm nào, tiếng chày, tiếng cối của bà, của mẹ lại hiện về, phảng mùi hương lúa nếp cùng những mẻ cốm xanh mượt, nõn nà.

Trong miền ký ức ngày ấy, hình ảnh những ngày bão về đúng vào vụ gặt vẫn luôn thấp thoáng trong tôi. Những giọt mưa cứ nối đuôi nhau rơi không ngớt, những bông lúa trĩu hạt đổ rạp xuống mặt đất, cả cánh đồng trắng xóa nước một màu, những người dân quê tôi lòng lại như lửa đốt… Chẳng biết, tôi đã phải chứng kiến bao nhiêu lần cảnh mẹ cùng bà con chèo thuyền ra đồng nhặt nhạnh những gì còn sót lại sau trận lụt mà lòng lại thấy xót xa.

Mỗi lần về quê đúng mùa gặt, tôi hít lấy một hơi thật dài như muốn nuốt trọn cái không khí ấy, để nhớ về khi mình còn là đứa trẻ của những tháng năm xưa. Hương thơm giản dị, mộc mạc của đồng quê hoà vào trong gió. Mùi của đất đai, ruộng đồng. Mùi của chân chất, nồng nàn. Mùi của yêu thương, tình nghĩa… cứ mãi vấn vương.

Bao dung dị, yên bình là thế! Rồi những đứa trẻ ấy cũng rời làng bước chân vào giảng đường đại học. Chúng bỏ lại sau lưng cả gốc tre, bờ ruộng, cả dòng sông tuổi thơ để được rong ruổi trên những cung đường mới mẻ, mang theo những khát khao, những mơ ước hoài bão của riêng mình. Nhưng rồi, chỉ cần lướt nhẹ qua cánh đồng vào mùa gặt, bất giác nghe mùi thơm nồng của hương lúa, nỗi nhớ nhà, nhớ quê lại trở nên da diết, bâng khuâng…

Gợi ý:

– Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm.

– Đặc điểm về nội dung và nghệ thuật của văn bản:

+ Về nội dung: Tác phẩm là những kí ức, cảm xúc rất đỗi thân thương, trìu mến của tác giả về làng quê với cánh đồng, mùi rơm rạ, … vào mùa gặt. Qua đó bộc lộ tình yêu thương, nỗi nhớ kỉ niệm xưa, đồng thời gián tiếp bộc lộ tình yêu quê hương đất nước của mình.

+ Về nghệ thuật: Tác phẩm thể hiện những đặc trưng cơ bản của thể loại tản văn: ngắn gọn, hàm súc, kết hợp giữa tự sự và trữ tình, miêu tả, kết cấu tự do, lựa hình ảnh bình dị, gần gũi, ngôn ngữ trong sáng, tự nhiên…

Đoạn văn nghị luận 200 chữ đánh giá nội dung và nghệ thuật của tác phẩm “Nhớ thương mùa gặt” của tác giả Đan Hà

Với giọng văn nhẹ nhàng và giàu cảm xúc, Đan Hà đã đưa người đọc trở về miền quê yên ả trong tản văn “Nhớ thương mùa gặt”, nơi lưu giữ biết bao kỉ niệm thân thương của một người con xa xứ. Tác phẩm là dòng hồi tưởng da diết về mùa gặt với cánh đồng lúa chín vàng, mùi rơm rạ thơm nồng, tiếng cười hồn nhiên của lũ trẻ và hình ảnh những người mẹ, người bà tần tảo giữa cái nắng gay gắt. Qua từng trang viết, tình yêu quê hương, nỗi nhớ tuổi thơ và sự trân trọng những con người lao động chất phác được bộc lộ một cách chân thành, khiến người đọc cũng bâng khuâng nhớ về nơi mình đã lớn lên. Thành công của tác phẩm còn đến từ nghệ thuật viết tản văn giàu sức gợi. Kết cấu tự do, sự kết hợp hài hòa giữa kể chuyện, miêu tả và bộc lộ cảm xúc giúp mạch văn tự nhiên, cuốn hút. Hình ảnh gần gũi, ngôn ngữ trong sáng, mộc mạc cùng giọng điệu tha thiết đã làm cho bức tranh mùa gặt hiện lên sống động và đầy sức lay động. Đọc “Nhớ thương mùa gặt”, ta càng thêm yêu những mùa vàng quê hương và hiểu rằng, dù đi đâu, quê nhà vẫn luôn là nơi lưu giữ những kí ức đẹp đẽ nhất trong trái tim mỗi con người.