Đề bài: viết đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích tình cảm của nhân vật trữ tình đối với người bà trong đoạn thơ in đậm

CON ĐƯỜNG LÀNG

(Nguyễn Thị Việt Hà)

Cái ngõ xoan nhà bà
Lối rất quanh co, đường vàng rơm rạ
Người đi làm đồng buổi sáng vác cày bừa vội vã
Để chiều về thong thả cánh đồng xanh
Cái ngõ xoan
Sáng nay rưng rức
Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn
Chập chờn cánh chuồn
Nặng cơn mưa báo trước
Con đường làng… bà ơi… cháu chưa đi hết
Dẫu chân đã đặt đến nơi vượt qua tổ quốc mình
Người ta vẫn hay chùng chình
Sa vào đám đông, cuộc vui, quên con đường quê bé nhỏ
Quên lối cỏ
Bước chân lúc nhỏ chăn trâu lối giẫm đã mòn
Cháu đã chạm chân mấy lần vòng tròn đất nước
Nhưng cháu vẫn chưa đi hết
Con đường làng
Một ngày…
Rắc vàng…
Gò Đống Mối…
Bà ngủ thảnh thơi trên cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ lúa
Bà ơi rau khúc đã già
Cháu chợt nhớ ra chưa từng học làm bánh khúc từ bà…

(Khi chúng ta già, tuyển tập thơ Nguyễn Thị Việt Hà, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2019, tr.140-142)

Gợi ý

– Thú nhận với bà về những nuối tiếc, hụt hẫng,…của mình. Xót xa, đau buồn, nhớ thương trước sự ra đi lặng lẽ của bà.

– Cảm giác mất mát, trống vắng, ân hận vì bỏ lỡ những khoảnh khắc ý nghĩa bên bà.

– Những câu thơ tự do, kết hợp các dấu chấm lừng, gợi ra cảm xúc nghẹn ngào; hình ảnh thơ giản dị, gần gũi; giọng thơ tâm tình, thân thương…

Bài làm tham khảo

Thơ ca là cây đàn muôn điệu của tâm hồn, của nhịp thở con tim để rồi từ đó giúp người đọc vươn tới giá trị Chân- Thiện- Mỹ cao cả. Đọc bài thơ “Con đường làng” của Nguyễn Thị Việt Hà, đặc biệt là đoạn trích: “Cháu đã chạm chân mấy lần vòng tròn đất nước” … /Cháu chợt nhớ ra chưa từng học làm bánh khúc từ bà …”, ta càng thấm thía biết bao ý nghĩa cao đẹp ấy bởi cảm xúc chân thành nồng đượm của nhân vật trữ tình dành cho người bà. Nhân vật trữ tình, sau những hành trình dài “chạm chân mấy lần vòng tròn đất nước”, lại nhận ra nghịch lí xót xa: con đường làng thân thuộc gắn với bà vẫn “chưa đi hết”. Đó không đơn thuần là quãng đường địa lí mà là khoảng cách của sự thấu hiểu, của những yêu thương chưa kịp bày tỏ. Hình ảnh bà “ngủ thảnh thơi trên cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ lúa” gợi một sự ra đi nhẹ nhàng mà quặn lòng, để lại trong lòng người cháu nỗi trống vắng khôn nguôi. Đặc biệt, chi tiết “chưa từng học làm bánh khúc từ bà” như một lời tự thú muộn màng, chất chứa bao ân hận vì đã vô tình bỏ lỡ những khoảnh khắc giản dị mà thiêng liêng bên bà. Những câu thơ tự do, đứt đoạn, xen kẽ dấu chấm lửng đã diễn tả tinh tế dòng cảm xúc nghẹn ngào, day dứt; hình ảnh thơ mộc mạc, giọng điệu tâm tình càng làm nổi bật tình yêu thương sâu nặng và nỗi tiếc nuối khôn nguôi. Đoạn thơ vì thế không chỉ là lời nhớ thương người bà đã khuất mà còn là lời nhắc nhở mỗi người biết trân trọng những gì gần gũi, thân yêu trước khi quá muộn.