I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

CUỐI RỄ ĐẦU CÀNH
Bế Kiến Quốc¹

Vươn mãi vào bể sâu
Cái rễ non tìm đường cho cây
Qua sỏi đá có khi tướp² máu

Hướng mãi lên chiều cao
Cái cành non vượt mưa đông nắng hạ
Nảy chiếc lá như người sinh nở

Ai đang ngồi hát trước mùa xuân
Cuộc đời như thể tự nhiên xanh
Chỉ có đất yêu cây thì đất biết
Những cơn đau nơi cuối rễ đầu cành…

(Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn – giới thiệu 141 tác giả thơ Việt Nam đương đại, NXB Văn học, 2024, tr.45)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Xác định hình ảnh được sử dụng để so sánh với quá trình nảy chiếc lá của cành non trong văn bản.
Câu 3. Nhận xét về cách tác giả đặt nhan đề cho văn bản.
Câu 4. Nêu nội dung của hai dòng thơ:

Chỉ có đất yêu cây thì đất biết
Những cơn đau nơi cuối rễ đầu cành…

Câu 5. Từ hành trình sinh tồn của rễ non và cành non được thể hiện trong văn bản, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân (trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)
Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ về văn bản Cuối rễ đầu cành của Bế Kiến Quốc ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm)
Trên hành trình trưởng thành, có những lúc, con người phải đối mặt với khó khăn, thử thách nhưng không phải ai cũng biết cách vượt qua.
Từ gợi dẫn trên, với góc nhìn của người trẻ, em hãy viết bài văn nghị luận trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống?

——————- HẾT ——————-

Ghi chú: Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.

¹ Bế Kiến Quốc (1949-2002) là nhà thơ, nhà báo trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ. Thơ Bế Kiến Quốc hấp dẫn bởi sự kết hợp giữa suy tư sâu lắng và vẻ đẹp dung dị đời thường.
² Tướp: chảy ra, tướm ra ở vết da rách nát.