Chai nước giữa sa mạc

Tôi là người khuyết tật. Từ ngày còn bé xíu, người ta đã chép miệng bảo tôi là con bé bất hạnh, đáng thương và tội nghiệp. Chính vì thế, trong tôi đã dần bắt đầu hình thành tính cách bi quan trước những khó khăn dù lớn hay nhỏ. Gặp bất cứ điều gì, tôi cũng đều thấy nó rắc rối và quá sức đối với một người không khỏe mạnh như mình.
Những lúc như vậy, bố thường kể cho tôi nghe mẩu chuyện “Chai nước giữa sa mạc”. Có hai chàng trai phải đi qua một sa mạc rộng lớn, trong tay mỗi người chỉ có một ít thức ăn và một chai nước. Đi đến giữa sa mạc, cả hai đều bắt đầu đói khát, và dĩ nhiên, chai nước của ai cũng chỉ còn có một ngụm nhỏ. Một người mệt mỏi nghĩ thầm: “Ôi chỉ còn có chừng này thôi à? Mình sẽ chết ngay thôi!”. Anh ta uống cạn chai nước và chỉ vài dặm sau, anh ta gục xuống. Còn người kia thì lại tự an ủi mình: “May quá, vẫn còn chừng ấy nước. Hi vọng mình sẽ sớm tìm thấy một hồ nước nhỏ và nhanh chóng vượt qua sa mạc này!”. Anh ta tiết kiệm từng giọt nước, động viên bản thân cho đến khi gặp được một bộ lạc, xin họ thêm vài chai nước nữa, rồi kết thúc hành trình của mình thành công.
Tôi thắc mắc hỏi bố kể chuyện này cho tôi nhằm ngụ ý gì, ông chỉ mỉm cười: “Trong từng trường hợp cụ thể, con sẽ có được những bài học riêng cho mình”.
Năm ấy, tôi vào lớp một mà chưa hề đi học trường mẫu giáo. Bạn bè, thầy cô, trường lớp hoàn toàn xa lạ đối với tôi. “Ê tụi bây, nhìn kìa, nhỏ kia bị què chân!”. Rồi những tiếng xì xào bàn tán, hỏi nhau bắt đầu ran lên: “Xe này tên gì vậy?”, “Sao phải ngồi xe này?”… Nhiều đứa tò mò lấy tay sờ từng bộ phận chiếc xe lăn của tôi. Tôi ngồi yên trên xe, sợ sệt không nói được một lời nào. Và cô giáo đã đến giải vây kịp thời, ngay khi mắt tôi bắt đầu hoe đỏ…
Về nhà, tôi đòi bố phải cõng tôi vào lớp, chứ nhất định không ngồi xe lăn nữa. Khi bố hỏi lý do, tôi òa khóc nức nở: “Các bạn nhìn con như người ngoài hành tinh. Con thật là dị thường!”. Bố cười hiền, nhẹ nhàng vuốt tóc tôi: “Con gái nhớ câu chuyện “Chai nước giữa sa mạc” không? Một người chết vì anh ta luôn nghĩ mình sẽ chết. Nếu con cứ nghĩ mình là người dị thường, khác lạ so với các bạn thì sẽ chẳng bao giờ con thấy được mình cũng là con người, cũng đi học, cũng sẽ biết đọc, biết viết. Đừng để những suy nghĩ tiêu cực nằm trong đầu mình, con sẽ thấy mình không hề bất hạnh! Hơn nữa, xe lăn là bạn thân của con mà, con nỡ để bạn ở nhà sao?”. Tôi hiểu ra, gật đầu với bố. Những ngày sau đó, tôi vẫn cùng xe lăn đến lớp. Tôi rụt rè chia sẻ với các bạn về tình trạng khuyết tật của đôi chân mình, về cấu tạo và công dụng của chiếc xe lăn. Trái với nỗi lo của tôi, nghe tôi kể, các bạn ai cũng thương, giúp đỡ tôi rất nhiều, và thường đẩy xe lăn đưa tôi ra ngồi dưới gốc bàng xanh trong mỗi giờ ra chơi…
Năm tôi học lớp 7, được lựa chọn để phẫu thuật chân trong một chương trình nhân đạo, nhưng tôi lại nằng nặc không muốn đi vì sợ phải xa bạn bè, thầy cô đã thân quen. Bố lại ân cần: “Anh chàng kia trong câu chuyện Chai nước giữa sa mạc sống được vì anh ta tin mình sẽ ổn, mọi điều rồi sẽ tốt đẹp. Con hãy suy nghĩ ca phẫu thuật lần này sẽ giúp con có thể đi được. Một năm nằm viện rồi con sẽ đi học lại và làm quen được thêm nhiều bạn bè mới”. Một lần nữa, tôi lại thấm thía những lời bố nói, và lần quyết định đó đã giúp tôi tìm lại những bước đi trên chính đôi chân mình…
Câu chuyện Chai nước giữa sa mạc, tôi được nghe bố kể từ hồi tôi còn bé xíu… và tôi vẫn áp dụng bài học ý nghĩa đó mỗi ngày.
(Chai nước giữa sa mạc, Thanh Hoa, ĐHSP TP.HCM Đăng trên báo Áo Trắng số 13, ra ngày 01/08/2013)

1. Mở đoạn:

– Giới thiệu truyện “Chai nước giữa sa mạc” và chủ đề chính của tác phẩm.
– Khẳng định giá trị của tinh thần lạc quan và sức mạnh ý chí trong việc vượt qua nghịch cảnh.

2. Thân đoạn:

a) Biểu hiện của chủ đề trong nội dung câu chuyện:

– Hành trình của hai chàng trai qua sa mạc thể hiện hai cách nhìn nhận khó khăn:
+ Một người tiêu cực, tập trung vào sự cạn kiệt của nguồn nước, mất ý chí và thất bại.
+ Một người lạc quan, giữ niềm tin và vượt qua thử thách thành công.

– Sự khác biệt trong suy nghĩ dẫn đến kết quả trái ngược, làm nổi bật sức mạnh của tư duy tích cực.

b) Liên hệ nhân vật người bố và bài học cho nhân vật chính:

– Người bố kể câu chuyện để khích lệ tinh thần của cô bé khuyết tật.

– Từ một người bi quan, mặc cảm, nhân vật “tôi” học cách thay đổi suy nghĩ và chấp nhận bản thân.

– Những hành động thực tế như chia sẻ về chiếc xe lăn, mở lòng với bạn bè minh chứng cho sự chuyển biến tích cực.

c) Thông điệp sâu sắc từ câu chuyện:

– Tinh thần lạc quan, niềm tin, và ý chí mạnh mẽ là chìa khóa giúp vượt qua nghịch cảnh.

– Tình yêu thương gia đình là nguồn động lực to lớn để con người vượt qua khó khăn.

3. Kết đoạn:

– Khẳng định ý nghĩa câu chuyện trong việc giáo dục tinh thần lạc quan và ý chí kiên cường.

– Rút ra bài học sâu sắc rằng con người có thể làm chủ cuộc đời mình nếu biết hướng tới những điều tốt đẹp.

Bài làm tham khảo

Văn học là tấm gương phản chiếu đời sống, nơi người nghệ sĩ gửi gắm những suy tư, trăn trở về con người và cuộc đời. Trong truyện ngắn “Chai nước giữa sa mạc”, Thanh Hoa đã lựa chọn một câu chuyện giản dị mà thấm đẫm tình người để thể hiện chủ đề sâu sắc về sức mạnh của tinh thần lạc quan, niềm tin và ý chí vượt qua nghịch cảnh. Hình ảnh hai chàng trai giữa sa mạc khắc nghiệt đã tạo nên sự đối lập giàu ý nghĩa: một người tuyệt vọng trước ngụm nước ít ỏi nên buông xuôi, người kia biết trân trọng từng giọt nước, tự gieo vào lòng mình niềm hi vọng và cuối cùng tìm được sự sống. Qua đó, tác giả gợi nhắc rằng hoàn cảnh chưa phải yếu tố quyết định số phận, chính cách con người nhìn nhận và đối diện với nghịch cảnh mới tạo nên khác biệt. Bài học ấy càng trở nên cảm động qua hình ảnh người bố kiên nhẫn nâng đỡ cô con gái khuyết tật. Nhờ tình yêu thương và những lời động viên sâu sắc của bố, cô bé dần vượt qua mặc cảm, mạnh dạn đến trường, mở lòng với bạn bè và quyết tâm phẫu thuật để tìm lại bước đi. “Chai nước giữa sa mạc” vì thế không chỉ là câu chuyện về nghị lực sống mà còn là lời nhắn nhủ đầy nhân văn: khi giữ được niềm tin và hướng về ánh sáng, con người có thể tự mở lối đi qua những sa mạc của cuộc đời.