Tổ quốc là khi mẹ sinh con
Có cái mũi dọc dừa, màu da vàng như nắng
Đêm trở dạ có bà con chòm xóm
Bếp lửa hồng ấm suốt cả đời ta
Con lớn như măng trong sự tích đằng ngà
Hồn trẻ Việt tự mang hồn Thánh Gióng
Nết phúc hậu dịu dàng cô Tấm
Nghĩa đồng bào ôm trọn biển và non
Là ngọt ngào tiếng Việt môi son
Ôi tiếng Việt bao thăng trầm xa xót
Cánh cò bay lả vào câu hát
Chạm trang Kiều, tiếng Việt hóa lung linh
[…]
Tổ quốc là biên trấn áo mong manh
Tây rồi Bắc đổi mùa ràn rạt gió
Bao thế kỉ những đợi chờ hóa đá
Đất nước vĩnh hằng cánh võng trước thềm khơi
Là dòng máu cha ông tha thiết chảy muôn đời
Thấm vào đất, vào con, vào sắc cờ cháy rực
Là tất cả những gì yêu dấu nhất
Không nói được thành lời, thì gọi Tổ quốc ơi!
(Trích Tổ quốc, Nguyễn Sĩ Đại, dẫn theo Văn bản đọc hiểu Ngữ văn 12, Đỗ Ngọc Thống (Chủ biên), NXB Đại học Huế, 2024, tr.174-175)

Gợi ý

*Phân tích, đánh giá cảm nhận về Tổ quốc qua những hình ảnh đặc sắc trong bài thơ

– Tổ quốc được cảm nhận qua những hình ảnh bình dị, đời thường (mẹ sinh con, cái mũi dọc dừa, màu da vàng như nắng, bếp lửa hồng, cánh cò,…): gợi cảm xúc gần gũi, thân thương.

– Tổ quốc được cảm nhận qua những hình ảnh gắn với chiều sâu văn hóa, chiều dài lịch sử (Thánh Gióng, cô Tấm, dòng máu cha ông chảy muôn đời,…): gợi sự thiêng liêng, cảm xúc tự hào.

– Tổ quốc được cảm nhận với những đặc trưng thiên nhiên qua các mùa trong năm (mùa xuân – lắc thắc mưa phùn, hội Tết; mùa hè – sen ngát những ao quê; Sông Ngân chảy mơ huyền đêm cổ tích, …): gợi lên sức sống, vẻ đẹp phong phú, đa dạng
của thiên nhiên, văn hóa.

Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích, đánh giá cảm nhận về Tổ quốc qua những hình ảnh đặc sắc trong bài thơ “Tổ quốc” của Nguyễn Sĩ Đại

Trước những biến thiên của thời gian, Tổ quốc trong thơ Nguyễn Sĩ Đại hiện lên vừa gần gũi, bình dị vừa thiêng liêng, bất diệt qua hệ thống hình ảnh giàu sức gợi. Tác giả không bắt đầu bằng những khái niệm lớn lao mà cảm nhận Tổ quốc từ chính những điều thân thuộc của đời sống: người mẹ sinh con, “cái mũi dọc dừa”, “màu da vàng như nắng”, bếp lửa hồng, cánh cò, tiếng Việt… Những hình ảnh mộc mạc ấy gợi nên hơi ấm gia đình, quê hương, đánh thức trong mỗi người tình yêu nguồn cội sâu nặng. Tổ quốc còn được soi chiếu qua chiều sâu văn hóa và lịch sử dân tộc với Thánh Gióng, cô Tấm, dòng máu cha ông chảy muôn đời, biên trấn phong ba, sắc cờ cháy rực. Đó là biểu tượng của truyền thống bất khuất, lòng nhân hậu và tinh thần đoàn kết đã làm nên sức mạnh trường tồn của dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ non sông. Bên cạnh đó, Tổ quốc còn hiện lên qua vẻ đẹp của thiên nhiên bốn mùa với mưa phùn, hội Tết, hương sen mùa hạ, dòng Sông Ngân huyền ảo trong đêm cổ tích. Những hình ảnh giàu chất thơ ấy tạo nên một bức tranh đất nước tươi đẹp, giàu bản sắc, để rồi kết tinh trong tiếng gọi tha thiết: “Tổ quốc ơi!”, một tiếng gọi chứa đựng tình yêu, niềm biết ơn và khát vọng gắn bó trọn đời với quê hương.