Đề bài: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn thơ sau:

Tay nâng những hạt rưng rưng
Thóc hay hạt ngọc đọng từng đắng cay
Đổ ra vàng một sân đầy
Hạt căng tròn để thêm gầy mẹ tôi

(trích “Mẹ tôi phơi thóc”, Nguyễn Văn Song)

Gợi ý

* Giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Triển khai vấn đề nghị luận.

– Nội dung:

+ Đoạn thơ tái hiện hình ảnh người mẹ phơi thóc (tay nâng những hạt, đổ ra vàng một sân…); niềm hạnh phúc, sự chắt chiu, nâng niu, trân trọng, niềm xúc động của mẹ trước những thành quả lao động của mình (rung rưng, thóc hay hạt ngọc, hạt căng tròn…). Hạt thóc tuy nhỏ bé nhưng là kết tinh tất cả những gian lao, vất vả và tình yêu của mẹ…

+ Đoạn thơ thể hiện tình cảm, thái độ của người con: yêu thương, thấu hiểu, trân trọng những vất vả nhọc nhằn của mẹ (thêm gầy mẹ tôi).

– Nghệ thuật: Thể thơ lục bát; ngôn ngữ mộc mạc, giản dị; hình ảnh thơ vừa chân thực, vừa giàu tính biểu tượng; kết hợp các biện pháp tu từ: so sánh, đối lập; giọng điệu tha thiết thể hiện rõ nét cảm xúc của nhân vật trữ tình…

– Đánh giá chung về đoạn thơ.

Bài làm tham khảo

Trong mạch nguồn thi ca viết về tình mẫu tử, Nguyễn Văn Song đã để lại những rung cảm chân thành qua bài thơ Mẹ tôi phơi thóc. Đặc biệt đoạn thơ: “Tay nâng những hạt rưng rưng/Hạt căng tròn để thêm gầy mẹ tôi” đã khắc họa hình ảnh bình dị về người mẹ nơi làng quê, đồng thời gợi lên bao suy ngẫm sâu xa về giá trị của lao động và tình mẹ bao la. Hình ảnh người mẹ nâng niu từng hạt thóc với tâm trạng “rưng rưng” đã diễn tả niềm hạnh phúc xen lẫn xúc động trước thành quả lao động sau bao ngày vất vả. Hạt thóc được ví như “hạt ngọc”, một cách so sánh giàu ý nghĩa, khẳng định giá trị quý báu của những sản vật làm nên từ mồ hôi, công sức và những tháng ngày nhọc nhằn của mẹ. Sân thóc vàng óng, những “hạt căng tròn” là dấu hiệu của mùa màng no đủ, nhưng phía sau vẻ đầy đặn ấy lại là dáng mẹ ngày một hao gầy. Nghệ thuật đối lập trong câu thơ “Hạt căng tròn để thêm gầy mẹ tôi” đã làm nổi bật sự hi sinh thầm lặng của người mẹ nông dân. Bằng thể thơ lục bát ngọt ngào, ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh chân thực mà giàu sức gợi cùng giọng điệu tha thiết, đoạn thơ không chỉ khắc họa vẻ đẹp của người mẹ tảo tần mà còn thể hiện tình yêu thương, sự thấu hiểu và lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ. Qua đó, đoạn thơ để lại trong lòng người đọc niềm xúc động về sự hi sinh cao cả của những người mẹ trong cuộc đời.