Những tháng năm lam lũ với dã tràng
Chuyện buồn vui giấu vào trong mép sóng
Cả xóm chài xôn xao chiều biển động
Bão giông thường tạt xuống lắm buồn đau

Mẹ lặng thầm ngồi tát cạn đêm thâu
Lo nỗi đời nhiều mưa nguồn chớp bể
Tôi nông nổi đi hết bờ tuổi trẻ
Còn nghe lời nhắn nhủ tự xa sâu

Những con đê cường tráng tựa vai nhau
Vẫn nở vàng một loài hoa nhỏ dại
Khi tôi đi sóng vỗ vào nỗi nhớ
Khi tôi về biển hát điệu dân ca…

(Trích Gửi quê – Trần Văn Lợi, in trong tập thơ Miền gió cát, NXB Thanh niên, 2000, tr.10)

1. Giới thiệu và nêu cảm nghĩ chung

Đoạn trích trong bài Gửi quê của Trần Văn Lợi khắc họa hình ảnh thiên nhiên vùng biển cùng tình cảm gắn bó sâu sắc của tác giả đối với quê hương.

2. Trình bày cảm nghĩ

– Về nội dung:

+ Thiên nhiên hiện lên gần gũi, thân thuộc, sinh động, giàu sức sống. Hình ảnh những con đê mang lại cảm giác vững chãi, an toàn còn một loài hoa nở vàng lại gợi ra vẻ đẹp mộc mạc, dung dị. Sự tương phản giữa nét cường tráng của những con đê và sự nhỏ dại của hoa càng làm nổi bật vẻ đẹp hài hòa, sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của thiên nhiên.

+ Thể hiện tình cảm gắn kết, nhớ thương da diết của con người với quê hương. Sóng vỗ vào nỗi nhớ là cách diễn đạt tinh tế, biến âm thanh tự nhiên thành nhịp đập tâm hồn, gợi sự day dứt khôn nguôi khi con người rời xa quê. Và khi trở về, biển hát điệu dân ca như lời chào đón thân thương, vỗ về, đưa con người trở lại với cội nguồn bình yên.

– Về nghệ thuật

Ngôn ngữ trong sáng, giản dị, giàu hình ảnh gợi cảm. Các biện pháp tu từ được sử dụng linh hoạt như: nhân hóa (những con đê cường tráng tựa vai nhau, sóng vỗ, biển hát); ẩn dụ (sóng vỗ vào nỗi nhớ, biển hát điệu dân ca) gợi vẻ đẹp, sức sống của thiên nhiên và liên lưởng sâu sắc về mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người. Hình ảnh thơ tương phản (những con đê cường tráng / một loài hoa nhỏ dại, khi tôi đi / khi tôi về) cùng cách diễn đạt giàu hình ảnh (tựa vai nhau, nở vàng, sóng vỗ, biển hát) mang tính tạo hình, sinh động cao. Thể thơ tám chữ, nhịp thơ uyển chuyển càng tăng thêm cảm giác gần gũi, thân thuộc, giàu cảm xúc.

3. Khẳng định lại cảm nghĩ về đoạn thơ

Đoạn thơ không chỉ khắc họa bức tranh thiên nhiên vùng biển mà còn là hành trình của cảm xúc, thể hiện tình cảm của nhà thơ với quê hương xứ sở.

Đoạn văn 200 chữ ghi lại cảm nhận về khổ thơ thứ 3 trích “Gửi quê” của Trần Văn Lợi

Quê hương luôn là kí ức ngọt ngào trong trái tim mỗi con người, dù đi xa đến đâu vẫn âm thầm ngân lên thành nỗi nhớ. Đọc đoạn thơ trong bài Gửi quê của Trần Văn Lợi, ta như nghe thấy tiếng biển quê vang lên tha thiết giữa khoảng trời ký ức, vừa mặn mòi vừa ấm áp. Bằng giọng thơ giàu cảm xúc và hình ảnh giàu sức gợi, nhà thơ đã mở ra trước mắt người đọc một miền biển vừa khỏe khoắn vừa nên thơ. “Con đê cường tráng tựa vai nhau” hiện lên đầy vững chãi, gợi dáng hình của những con người miền biển gan góc, kiên cường trước sóng gió cuộc đời. Rồi giữa không gian rộng lớn ấy, “một loài hoa nhỏ dại” khẽ xuất hiện như một nét chấm phá dịu dàng, làm mềm đi cái dữ dội của biển cả và đem đến cảm giác bình yên thân thuộc. Cảnh vật vì thế không còn đơn thuần là thiên nhiên mà đã trở thành một phần tâm hồn của người con xa quê. Tiếng sóng biển khi xa nghe như tiếng gọi khắc khoải của nỗi nhớ, còn lúc trở về lại hóa thành “điệu dân ca” ngọt ngào, tha thiết như vòng tay quê mẹ ôm lấy đứa con sau bao ngày cách biệt. Càng đọc, ta càng cảm nhận rõ tình yêu quê hương sâu nặng được gửi gắm trong từng câu chữ. Nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ cùng thể thơ tám chữ giàu nhạc điệu đã khiến đoạn thơ mang vẻ đẹp vừa mộc mạc vừa sâu lắng. Sau tất cả, điều đọng lại trong lòng người đọc chính là tình cảm thủy chung son sắt của nhà thơ dành cho quê hương biển cả, nơi luôn trở thành điểm tựa bình yên của tâm hồn.