Lời chào

Ta đã đi qua những năm tháng không ngờ
Vô tư quá để bây giờ xao xuyến
Bèo lục bình mênh mang màu mực tím
Nét chữ thiếu thời trôi nhanh như dòng sông…

Ta lớn lên bối rối một sắc hồng
Phượng cứ nở hoài như đếm tuổi
Như chiều nay, một buổi chiều dữ dội
Ta nhận ra mình đang lớn khôn…

Biết ơn mẹ vẫn tính cho con thêm một tuổi sinh thành
“Tuổi của mụ” con nằm tròn bụng mẹ
Để con quý yêu tháng ngày tuổi trẻ
Buổi mở mắt chào đời, phút nhắm mắt ra đi…

Biết ơn trò chơi tuổi nhỏ mê ly
“Chuyền chuyền một…” miệng, tay buông bắt
Ngôn ngữ lung linh, quả chuyền thoăn thoắt
Nên một đời tiếng Việt mãi ngân nga…

– Nguyễn Khoa Điềm

Gợi ý

Tình cảm của nhân vật trữ tình “ta” trong đoạn trích “Lời chào” của Nguyễn Khoa Điềm: 

– Bồi hồi nhớ về tuổi thơ hồn nhiên, trong trẻo qua hình ảnh bèo lục bình, nét chữ, hoa phượng, trò chơi chuyền,…

– Biết ơn mẹ, những kí ức tuổi thơ và tiếng Việt vì đó là cội nguồi nuôi dưỡng tâm hồn “ta”.

– Ý thức về sự trưởng thành: nhận ra sự lớn lên, sự thay đổi trong tâm hồn và trách nhiệm cá nhân.

– Một số yếu tố nghệ thuật góp phần khắc họa tình cảm của nhân vật trữ tình “ta” trong trong đoạn trích: thể thơ tự do, biện pháp tu từ điệp ngữ, ẩn dụ, các từ láy….; Kết cấu: mạch cảm xúc có sự kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, làm nổi bật chiều sâu tình cảm.

Đoạn văn tham khảo

“Lời chào” là tác phẩm văn chương nổi bật của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm. Bài thơ là khúc hát tri ân chan chứa nghĩa tình, là bản hòa ca của lòng biết ơn và tình yêu quê hương, đất nước. Trong đoạn trích “Lời chào”, Nguyễn Khoa Điềm đã khắc họa tinh tế tình cảm của nhân vật trữ tình “ta”, một tâm hồn giàu xúc cảm, đang lặng lẽ đối diện với dòng chảy thời gian và chính mình. Đó là nỗi bồi hồi, xao xuyến khi ngoảnh nhìn lại tuổi thơ hồn nhiên, trong trẻo. Những hình ảnh như “bèo lục bình”, “nét chữ thiếu thời”, “hoa phượng”, “trò chơi chuyền” gợi lên một miền kí ức êm đềm mà cũng xa xôi, khiến “ta” không khỏi ngậm ngùi nhận ra sự trôi chảy của năm tháng. Từ dòng hoài niệm ấy, tình cảm chuyển dần sang sự biết ơn sâu sắc: biết ơn người mẹ đã ban tặng sự sống, biết ơn những năm tháng tuổi thơ và cả tiếng Việt thân thương đã nuôi dưỡng tâm hồn. Đặc biệt, trong mạch cảm xúc ấy còn ánh lên ý thức về sự trưởng thành khi “ta nhận ra mình đang lớn khôn”, một sự thức tỉnh nhẹ nhàng mà sâu sắc về trách nhiệm và giá trị của đời người. Tất cả được thể hiện qua thể thơ tự do, điệp ngữ “ta”, cùng những hình ảnh giàu sức gợi, tạo nên mạch cảm xúc liền mạch từ quá khứ đến hiện tại, làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn giàu yêu thương và biết trân trọng cội nguồn của nhân vật trữ tình.