
Cảm nhận về đức hi sinh của bà ngoại trong đoạn trích truyện ngắn “Gió thổi” của Võ Thị Xuân Hà
Gió thổi
Bà ngoại bị bệnh quên sau khi nhận được tin cậu út tôi mất. Cái tin này nghe nói bay từ biên giới về vào một buổi sáng rất đẹp trời. Hôm đó cóc nhái kêu rộn mặt ao. Mưa rào vừa xuống rửa sạch đường làng lát gạch đỏ. Nắng lên đứng tha thướt ngoài bờ rặng. Bà ngoại tôi đứng nhìn cái tin trên giấy báo, rồi ngã đánh cạch xuống thềm nhà, cái đầu đập cạch xuống thì đúng hơn. Khi bà ngoại tỉnh dậy, ai hỏi cũng không nhớ gì mấy. May thế,mẹ tôi bảo nhờ vậy mà không phải nhìn thấy bà khóc.
Bà ngoại tôi nhận cái giấy như thế là cái thứ ba. Khi nhận cái thứ hai, báo tin cậu thứ hai của tôi, thì ông ngoại tôi không chịu đựng được, nằm xuống luôn dưới đất. Bà ngoại tôi có lên tận trường sĩ quan bảo cậu út tôi về làng làm ruộng. Nhưng cậu nhất định thích đeo lon sĩ quan, cậu giải thích với bà vậy nên bà đành chịu.
Mấy chị em tôi hay phải chạy sang với bà ngoại mỗi khi ăn cơm chiều xong, vì đấy là việc phải làm, không ai tị nạnh ai.
Tôi chạy sang hỏi bà:
“Bà ngoại ơi bà ăn cơm chưa?”
Bà ngoại tôi lúc lắc mái đầu già quá là già, cười cười:
“Cháu ra xem ngoài sân có phải gió đã về không?”
Tôi chạy ra sân nghe ngóng. Tôi nghe thấy tiếng gì ù ù:
“Bà ơi, đúng rồi, gió đã về”
Bà ngoại tôi cười, mặt nhăn quá là nhăn, hàm răng sún sún chỉ còn vài cái như mấy hạt ngô lép.
Trong giấc mơ, tôi thấy cả ba cậu của tôi đang cùng ùa vào nhà. Cậu Nhất tôi hiền lành nhất nhà. Cậu Hai thì nghiêm nghị lạnh lạnh. Còn cậu Út lém lỉnh hơi lỏi một tí. Cả ba cậu đều cùng bẹo má tôi. Cậu Nhất hiền lành nên bẹo má êm êm. Cậu Hai bẹo má tôi mà như đang nặn cục bột. Cậu Út cười ha ha, để cậu bẹo thật kêu nhá. Ái cha, giờ thì tôi biết vì sao bà ngoại nhất định không chịu đi sang nhà tôi ở.
Ngoài sân, gió thổi qua hiên nhà. Bà ngoại tôi lại hỏi:
“Cháu ơi, gió có phải đã về không?”
Tôi cựa mình, ngáp ngáp rồi trả lời bà:
“Bà ơi, đúng rồi. Gió đã về rồi”
Ngày nào tôi cũng chuẩn bị nhìn cho kỹ, nghe cho tinh. Tôi chỉ sợ gió về mà không biết để báo cho bà. Bà ngồi chải tóc, những sợi tóc mềm mại lọt qua kẽ tay già ơi là già,rơi rơi theo từng cơn gió.
Tôi lên bảy tuổi nên phải đi học. Ở lớp tôi tập tô và nắn nót viết chữ BÀ. Tôi có bà nội nữa, nhưng bà nội tôi đã đi rất xa, từ khi chưa có tôi trên đời. Nên khi viết chữ bà, tim tôi run lên hai tiếng bà ngoại. Tôi ngồi trong lớp tập viết, bên tai cứ nghe tiếng gió thổi luôn.
Rồi tôi phân biệt được các loại gió.
Khi gió dịu dàng bay về mơn man là lúc các cậu tôi ngủ, đầu gối lên nhau, chân gác lên nhau, theo kiểu gì thì tôi không nhìn ra rõ lắm. Khi gió thổi vù vù là y rằng các cậu đang đùa nghịch giống như lũ trẻ con lớp một lớp hai chúng tôi. Khi gió gừ gừ cắn cảu là lúc các cậu tôi sôi bụng đói. Thật tệ, lúc tôi đói thường cắn răng mà chịu, hoặc chạy ra chum múc nước mưa uống. Nhưng các cậu tôi không uống nước mưa chống đói. Có thể nước mưa không còn thích hợp với các cậu nữa.
(Lược một đoạn: Mẹ tôi về thuyết phục bà ngoại đưa mẹ con cô Hồng về. Đứa con của cô là con của cậu Út. Nay cô muốn cho con trai về nhận bà nội.)
Bà ngoại tôi thì cứ thầm thì:
“Cám ơn con đã không thành gió, đã sống trên đời này với mẹ…”
Mẹ tôi lảng đi, nì nèo:
“Thế mẹ đừng quên uống thuốc nữa đấy nhé. Có em Hồng về nhà ở, mẹ đừng quên quên nhớ nhớ nữa đấy”
“Ừ, mẹ sẽ nhớ”
Mẹ tôi đi rồi, bà ngoại tôi bảo:
“Bà nói cho cháu biết một bí mật nhé. Khi cậu Út cháu đi, cậu có chạy về bảo với bà:
mẹ không được khóc thì con sẽ về thăm mẹ luôn. Khi nào ngoài ngõ có cơn gió về là con với các anh về thăm mẹ đấy. Thực ra bà không điên đâu. Bà chỉ không muốn ông ngoại cháu với các cậu nhìn thấy bà khóc ”
Ôi, bà ngoại điên của tôi. [….]
(Trích: Gió thổi- Võ Thị Xuân Hà – Truyện ngắn chọn lọc báo Nhân dân)
I. Mở bài
Giới thiệu được truyện ngắn, tác giả, vấn đề nghị luận.
II. Thân bài
*Đức hi sinh của bà ngoại (phân tích một đặc điểm của nhân vật qua sự việc, các chi tiết thể hiện hành động, suy nghĩ, cảm xúc…)
+ Bà phải chịu nỗi đau lớn lao, mất ba người con trai: “Bà ngoại bị bệnh quên sau khi nhận được tin cậu út tôi mất.”. “Bà ngoại tôi nhận cái giấy như thế là cái thứ ba.”
=> Nỗi đau lớn từng khiến ông ngoại “không chịu đựng được, nằm xuống luôn dưới đất
=> Nỗi đau khiến bà mất đi cả ý thức tỉnh táo.
+ Bà ngậm ngùi mang nỗi đau, sự lo lắng trong lòng, chấp nhận cho con thực hiện lý tưởng cao đẹp: bà muốn cậu út tôi về làng làm ruộng, “nhưng cậu nhất định thích đeo lon sĩ quan, cậu giải thích với bà vậy nên bà đành chịu.”
+ Bà không sang nhà nhân vật “tôi” ở để con cháu chăm sóc, mà ở lại một mình để chờ đợi những người con đã mất trở về theo những con gió. => Bà vẫn là nơi trở về, là bến đỗ cho những người con đi xa.
+ Bí mật của bà ngoại: “bà không điên đầu. Bà chỉ không muốn ông ngoại cháu với các cậu nhìn thấy bà khóc”. Bà đã nén nỗi đau thương trong lòng để chồng con được yên lòng.
=> Bà là biểu tượng của sự mạnh mẽ, nghị lực.
=> Vì các con, vì quê hương đất nước, bà đã tự nguyện nhận về mình những thiệt thòi mất mát lớn. Đức hi sinh của bà là phẩm chất cao quí, xuất phát từ lòng vị tha, tình yêu thương với các con.
III. Kết bài
Đánh giá vấn đề nghị luận, rút ra thông điệp, bày tỏ cảm xúc về nhân vật…
Bài làm tham khảo (400 chữ)
Dưới ngòi bút giàu chất nhân văn của Võ Thị Xuân Hà, truyện ngắn Gió thổi để lại trong lòng người đọc một dư âm lặng lẽ mà day dứt. Giữa không gian thôn quê bình dị, nhân vật bà ngoại hiện lên như một biểu tượng xúc động của đức hi sinh thầm lặng, một vẻ đẹp bền bỉ, sâu xa của người mẹ, người bà Việt Nam trong những năm tháng đầy mất mát.
Đức hi sinh của bà ngoại được thể hiện qua nỗi đau tột cùng mà bà phải gánh chịu: mất liên tiếp ba người con trai. “Bà ngoại tôi nhận cái giấy như thế là cái thứ ba”, chỉ một câu văn ngắn gọn nhưng chất chứa biết bao tang tóc. Nỗi đau ấy lớn đến mức ông ngoại “không chịu đựng được, nằm xuống luôn dưới đất”, còn bà thì rơi vào trạng thái quên lãng, như một cách tự vệ mong manh của tâm hồn. Nhưng sự “quên” ấy không phải là trốn chạy, mà là một hình thức chịu đựng âm thầm, lặng lẽ.
Không chỉ chấp nhận mất mát, bà còn hi sinh cả mong muốn riêng tư của người mẹ. Dù lo lắng, bà vẫn “đành chịu” khi cậu út quyết tâm theo con đường binh nghiệp. Bà hiểu lý tưởng của con và lặng lẽ lùi mình lại phía sau, giấu đi nỗi sợ hãi để con được sống trọn với ước mơ và trách nhiệm với đất nước.
Đặc biệt xúc động là việc bà chọn sống một mình, không sang ở cùng con cháu, để “chờ gió về”. Với bà, những cơn gió chính là hình hài trở về của các con. Bà vẫn ở đó, trong căn nhà cũ, như một bến đỗ bình yên cho những người con đã khuất. Cao đẹp hơn cả là bí mật mà bà giấu kín: bà không hề điên. Bà chỉ “không muốn ông ngoại cháu với các cậu nhìn thấy bà khóc”. Bà nhận phần đau đớn về mình, để chồng và các con được yên lòng, được thanh thản.
Bà ngoại trong Gió thổi là hiện thân của tình mẫu tử sâu nặng, của đức hi sinh cao quý xuất phát từ lòng vị tha và yêu thương vô điều kiện. Hình ảnh ấy khiến người đọc không khỏi nghẹn ngào, trân trọng hơn những hi sinh lặng thầm của những người mẹ, người bà đã dành trọn đời mình cho gia đình và quê hương.
Đoạn văn 200 chữ
Văn học như một thiên thần mang sứ mệnh che chở và bảo vệ con người. Trong tác phẩm Gió thổi, nhà văn Võ Thị Xuân Hà đã để ngòi bút của mình thực hiện trọn vẹn sứ mệnh cao cả đó qua hình tượng nhân vật người bà thật ấn tượng. Bà phải gánh chịu nỗi đau mất ba người con trai, nỗi đau quá lớn đến mức khiến bà rơi vào trạng thái quên lãng, như thể ký ức đã tự khép lại để trái tim còn có thể tồn tại. Thế nhưng, đằng sau sự “điên dại” ấy là một tâm hồn vô cùng tỉnh táo và mạnh mẽ. Bà chấp nhận để cậu út theo đuổi lý tưởng, nén lại nỗi lo sợ của người mẹ để con được sống trọn vẹn với con đường đã chọn. Bà cũng không sang ở cùng con cháu, mà ở lại một mình trong ngôi nhà cũ, chờ những người con trở về theo từng cơn gió. Đau đớn hơn cả là bí mật bà giữ kín: bà không hề điên, bà chỉ không muốn chồng và các con nhìn thấy mình khóc. Đức hi sinh của bà vì thế trở thành vẻ đẹp cao quý, lặng thầm mà ám ảnh lòng người.
