Phân tích tâm trạng người chinh phụ trong đoạn trích “Chinh phụ ngâm khúc” của Đặng Trần Côn
Một năm một nhạt mùi son phấn,
Trượng phu còn thơ thẩn miền khơi.
Xưa sao hình ảnh chẳng rời?
Giờ sao nỡ để cách vời Sâm, Thương?
Chàng ruổi ngựa, dặm trường mây phủ,
Thiếp dạo hài, lối cũ rêu in.
Gió Xuân ngày một vắng tin,
Khả thương lỡ hết mấy phen lương thì
Sợi nhớ khi cành đào đóa mận,
Trước gió xuân vàng tía sánh nhau;
Nọ thì ả Chức, chàng Ngưu
Đến trăng thu lại bắc cầu sang sông.
Thiếp một thân phòng không luống giữ,
Thời tiết lành nhầm nhỡ đòi nau;
Thoi đưa ngày tháng ruổi mau,
Người đời thấm thoắt qua màu xuân xanh.
(Trích Chinh phụ ngâm khúc, Đặng Trần Côn, “Chinh phụ ngâm khúc” và hai bản dịch Nôm, NXB Văn học, 2011, tr. 68)
I. Mở đoạn:
Giới thiệu và dẫn dắt vào vấn đề nghị luận: Tâm trạng của người chinh phụ trong đoạn trích.
II. Thân đoạn
– Về nội dung:
+ Nỗi nhớ nhung, day dứt, lo lắng của người chinh phụ được thể hiện qua sự đối lập khi những ngày tháng vui vẻ, đầm ấm khi xưa, giờ đây chỉ để lại sự xót xa, cô quạnh: Xưa sao hình ảnh chẳng rời?/ Giờ sao nỡ để cách với Sâm, Thương?
+ Tâm trạng cô đơn, sầu muộn, nhớ thương chồng, mong ước tái hợp, tâm trạng đó không phải ngày một, ngày hai, mà da diết, triền miên. Hình ảnh Chức Nữ – Ngưu Lang được gặp nhau vào đêm trăng thu gợi khát vọng đoàn tụ mãnh liệt, đồng thời càng làm sâu sắc nỗi tủi thân của người chinh phụ khi nàng vẫn phải “một thân phòng không luống giu”.
→ Qua đó, tác giả bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc trước số phận của người phụ nữ trong cảnh chiến tranh chia lìa, đồng thời khẳng định khát vọng chính đáng về tình yêu, hạnh phúc lứa đôi và cuộc sống bình yên.
– Về nghệ thuật:
+ Thể thơ song thất lục bát, giọng thơ bùi ngùi, xót xa phù hợp với việc bộc bạch, thổ lộ cảm xúc buồn thương người chinh phụ.
+ Sự kết hợp giữa nghệ thuật đối, câu hỏi tu từ, điển tích, điển cố, những hình ảnh giàu sức gợi khắc họa chân thực nỗi đau của người
+ Thể thơ song thất lục bát, giọng thơ bùi ngùi, xót xa phù hợp với việc bộc bạch, thổ lộ cảm xúc buồn thương người chinh phụ.
+ Sự kết hợp giữa nghệ thuật đối, câu hỏi tu từ, điển tích, điển cố, những hình ảnh giàu sức gợi khắc họa chân thực nỗi đau của người chinh phụ.
III. Kết đoạn
Khẳng định lại vấn đề nghị luận, liên hệ bản thân…
Đoạn văn nghị luận 200 chữ phân tích tâm trạng người chinh phụ trong đoạn trích “Chinh phụ ngâm khúc” của Đặng Trần Côn
Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn là khúc ngâm thấm đẫm nỗi buồn chia biệt, cất lên tiếng lòng đau đáu của người phụ nữ có chồng ra trận. Đoạn trích đã khắc họa đầy xúc động tâm trạng nhớ thương, cô đơn, sầu muộn và khát vọng đoàn tụ của người chinh phụ, để lại trong lòng người đọc niềm thương cảm sâu sắc. Nàng bồi hồi nhớ về những tháng ngày vợ chồng từng gắn bó, để rồi nghẹn ngào tự hỏi: “Xưa sao hình ảnh chẳng rời? / Giờ sao nỡ để cách vời Sâm, Thương?”. Hai câu hỏi tu từ chứa đựng nỗi nhớ thương da diết, xen lẫn sự tủi hờn, trách móc trước cảnh chia lìa. Hình ảnh Chức Nữ, Ngưu Lang gặp nhau vào đêm trăng thu càng khơi sâu khát vọng được đoàn tụ của nàng. Thế nhưng, thực tại vẫn chỉ là cảnh “một thân phòng không”, lặng lẽ đợi chờ trong nỗi buồn vô tận. Xót xa hơn, thời gian cứ lạnh lùng trôi qua, mang theo cả tuổi xuân của người thiếu phụ. Bằng thể thơ song thất lục bát giàu nhạc điệu, nghệ thuật đối, câu hỏi tu từ và điển tích giàu sức gợi, tác giả đã diễn tả tinh tế bi kịch tinh thần của người chinh phụ. Đoạn thơ khơi dậy niềm cảm thương sâu sắc và nhắc nhở mỗi người biết trân trọng hạnh phúc sum vầy.
🔻 Xem thêm:
