CÚC ÁO CỦA MẸ

Nhất Băng (Trung Quốc)

Cậu còn nhớ sinh nhật 12 tuổi. Vừa sáng tinh mơ, đã nghe thấy mẹ nói: “Con trông đây là cái gì?”. Cậu mở to mắt, trước mặt là một chiếc áo mới, kiểu quân phục như cậu từng mơ ước, hai hàng cúc đồng, trên vai áo có ba vạch màu xanh, đó là mốt quần áo “thịnh hành” trong học sinh. Cậu bỗng mừng rơn, vội mặc áo quần. Cậu muốn đến lớp, ra oai với các bạn. Từ nhỏ đến lớn, cậu toàn mặc quần áo cũ của anh, vá chằng vá đụp nữa! Quả nhiên đúng như dự kiến, khi cậu bước vào lớp, ánh mắt của các bạn đều trố lên. Các bạn đều không ngờ được rằng, cậu bạn lúc nào cũng mặt mày lọ lem, đầu bù tóc rối bụi bặm cũng có lúc vẻ vang rạng rỡ như thế.

Cậu hoàn thành tiết học đầu tiên một cách vui vẻ, hởi lòng hởi dạ. Trong giờ giải lao, các bạn đều vây quanh cậu. Có bạn bỗng hỏi: “Ô hay! Tại sao khuy áo của bạn không giống của chúng mình nhỉ?”

Lúc ấy, cậu mới nhìn kỹ cúc áo của mình, quả thật không giống cúc áo của người khác, hai dãy thẳng đứng. Còn cúc áo của cậu lại nghiêng lệch, hai dãy xếp thành hình chữ “vê” (V).

Các bạn bỗng đều cười òa lên. Thì ra, chỗ đính khuy trên chiếc áo trắng của cậu là một miếng vải cũ màu vàng. Cậu cũng hiểu ra, chắc là mảnh vải mẹ mua không đủ may áo, đành phải lót bên trong bằng mảnh vải khác, sợ người khác nhìn thấy cúc áo đành phải đính sang bên cạnh. Và cũng để người khác không nhìn thấy, mẹ đã khéo léo đính chéo hàng cúc kia, tự nhiên thành hình chữ “vê” (V).

Biết rõ sự thực, các bạn lại giễu cợt, khiến cho lửa giận bốc lên ngùn ngụt trong lòng cậu. Buổi trưa về đến nhà, cậu cắt nát vụn chiếc áo mới của mình. Mẹ cậu lao đến trước mặt con, giơ cao tay, nhưng cuối cùng không giáng xuống. Cậu liếc nhìn, thấy nước mắt mẹ chảy quanh trong khóe mắt, vội quay đầu chạy biến…(…) Từ hôm ấy trở đi, mẹ làm việc ít nghỉ tay. Cậu tận mắt thấy mẹ gầy sọp đi, thấy mẹ nằm bẹp rồi ra đi mãi mãi… Cậu rất muốn nói một câu: “Con xin lỗi mẹ”, mà không còn cơ hội nữa. Sau này, cậu cố gắng học tập, cậu có rất nhiều, rất nhiều tiền, rồi sửa sang phần mộ của mẹ nhiều lần.

Một hôm, cậu tham gia một cuộc trình diễn thời trang của nhà thiết kế bậc thầy. Có một người mẫu nam bước lên sàn diễn khiến mắt cậu bỗng căng lên, đầu óc kêu ong ong hỗn loạn. Bộ áo màu trắng với hai dãy khuy đồng hình chữ “vê” (V). Bên trong có phải là…? Cậu không làm chủ được mình, lao lên sàn diễn, lật ra xem tấm áo của người mẫu nam, lót bên trong tự nhiên cũng là một mảnh vải vàng! Cậu quỳ sụp trước mặt người mẫu nam, òa khóc thống khổ.

Sau khi nghe cậu kể hết câu chuyện, tất cả những người có mặt tại hội trường đều trầm ngâm suy nghĩ mãi. Cuối cùng, một nhà thiết kế bậc thầy nói: “Thực ra, tất cả những người mẹ đều là các nhà nghệ thuật!”.

(Vũ Phong Tạo dịch, Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ, số tháng 3/2011, tr.45-46)

I. Mở bài

* Khái quát tác giả, tác phẩm, nêu ý kiến khái quát về tác phẩm

Nhất Băng là nhà văn chuyên nghiệp người Trung Quốc, tên khai sinh là Lỗ Nghĩa Bân. Ông là hội viên của Hội Nhà văn tỉnh Hồ Bắc, ông đã được trao nhiều giải thưởng quốc gia về truyện cực ngắn. Ông đã để lại nhiều tác phẩm giá trị cho nền văn học với phong cách sáng tác đặc biệt, để lại nhiều dấu ấn khó phai trong trái tim độc giả. Một trong những tác phẩm tiêu biểu và thành công nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông là tác phẩm “Cúc áo của mẹ”. Tác phẩm là một điểm nhấn nổi bật trong bộ sưu tập các tác phẩm về người mẹ của nền văn học nói chung. Tình mẫu tử thiêng liêng đã trải dài và thấm đượm trong từng câu văn của ông, từ đó câu truyện đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc mà đặc biệt là cảm xúc tiếc nuối, day dứt và băn khoăn khó tả.

II. Thân bài.

* Phân tích nội dung, chủ đề của tác phẩm

– Nội dung: Câu truyện kể về một người con trai dù đã lớn khôn và trưởng thành, thành công và đã đạt được thành tựu trong cuộc sống nhưng vẫn nhớ về một lần lầm lỗi với mẹ. Anh đã nhận ra một điều rằng mẹ luôn quan tâm, chăm sóc, hi sinh và dành cả đời tần tảo vì con, thế nhưng anh lại không hề nhận ra điều đó và làm mẹ buồn lòng. Cho đến khi mẹ qua đời thì anh mới nhận ra và cảm thấy vô cùng hối hận, buồn bã vì đã làm phiền lòng mẹ trong quá khứ.

– Chủ đề:

+ Chủ đề của tác phẩm đều xoay quanh tình mẫu tử thiêng liêng, khi người mẹ hết lòng vì con cái, làm việc chăm chỉ đến kiệt sức vì biết bản thân mình không thể đem đến cho con cái cuộc sống an nhàn, hạnh phúc

+ Qua câu chuyện, tác giả đã thành công trong việc khắc họa sự hy sinh và tình yêu vô điều kiện của mẹ dành cho con. Tác phẩm nhấn mạnh rằng, trong cuộc sống, chúng ta không nên để lỡ bất kỳ cơ hội nào để thể hiện tình yêu và biết ơn với những người thân yêu..đời

* Nêu và phân tích các yếu tố nghệ thuật đặc sắc của truyện

Tác phẩm sử dụng cốt truyện đơn giản nhưng gợi lên được nhiều cảm xúc trong lòng người đọc. “Cúc áo của mẹ” kể về một người con trai trở về quê nhà sau khi đã lớn lên và thành công trong cuộc sống. Anh ta nhận ra rằng mẹ đã dành cả đời để chăm sóc và hy sinh cho anh, nhưng anh không biết trân trọng và quan tâm đến mẹ như thế nào Cuối cùng, khi mẹ qua đời, anh mới nhận ra giá trị của tình mẫu tử và cảm thấy hố hận vì đã không thể trở lại quá khứ để bày tỏ tình yêu và biết ơn với mẹ.

– Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật. (có thể lựa chọn phân tích nhân vật người con hoặc người mẹ)

+ Hình ảnh của người mẹ rất mực yêu thương, chăm lo cho con; muốn dành cho con những điều tốt đẹp nhất (bằng chứng)

+ Hình ảnh của đứa con:

++ Lúc đầu: nông nổi, đòi hỏi, chưa biết cảm thông…(bằng chứng)

++ Sau đó: nhận ra sai lầm, hỗi hận muộn màng, day dứt cả cuộc đời (bằng chứng)

– Chi tiết tiêu biểu trong truyện.

+ Hình ảnh chiếc áo có hàng cúc áo “kì lạ” xuất hiện ở phần đầu tác phẩm cho thấy sự khéo léo của người mẹ nghèo khó nhưng rất mực yêu thương, chăm lo cho con Người con chỉ vì nhất thời nông nổi của tuổi trẻ mà làm mẹ đau lòng dẫn đến sự ra đi mãi mãi. Khi người con nhận ra sai lầm, cậu muốn nói một lời xin lỗi nhưng có hội đã không còn.

+Và chiếc áo có hàng cúc hình chữ “vẽ” trở lại ở cuối tác phẩm, trong triển lãm thời trang càng làm cho nhân vật người con thêm ân hận, day dứt. Giờ đây sống giữa vật chất đủ đầy, có tôn tạo phần mộ của mẹ đẹp bao nhiêu nữa thì mẹ cậu vẫn mãi mãi xa cậu mất rồi. Câu nói của nhà thiết kế thời trang ở cuối tác phẩm như một lời tri ân sâu sắc tới tất cả các bà mẹ trên thế gian này.

III. Kết bài

– Tác phẩm “Cúc áo của mẹ” nhấn mạnh tình mẫu tử và ý nghĩa của việc hiểu và trân trọng người thân yêu trong cuộc sống. Nó nhắc nhở chúng ta về tình yêu và sự hy sinh vô điều kiện của mẹ dành cho con, cũng như giá trị của việc biết ơn và trân trọng những người thân yêu xung quanh mình.

– Tác phẩm giúp chúng ta nhận ra tầm quan trọng của tình mẫu tử và tình thân trong cuộc sống. Nó khuyến khích chúng ta hãy biết trân trọng và biết ơn những người thân yêu xung quanh mình, và không để lỡ bất kỳ cơ hội nào để thể hiện tình yêu và biết ơn với họ.

Bài làm tham khảo (600 chữ)

Với lối kể chuyện tài hoa, góc nhìn sâu sắc và tình cảm chan chứa, “Cúc áo của mẹ” đã vượt lên khuôn khổ của một câu chuyện kể đơn thuần để trở thành bản hòa ca về tình mẫu tử thiêng liêng, về những điều bình dị mà đôi khi con người chỉ kịp nhận ra khi đã quá muộn. Tác phẩm giống như một lời nhắc nhở sâu sắc rằng, trên đời này, điều đau lòng nhất chính là để yêu thương trở thành điều dang dở.

Câu chuyện mở ra bằng niềm vui trong trẻo của cậu bé vào ngày sinh nhật mười hai tuổi. Lần đầu tiên trong đời, cậu được mẹ may cho một chiếc áo mới đẹp đẽ, hợp thời như bao bạn bè cùng lớp. Đó là niềm hạnh phúc quá đỗi lớn lao với một đứa trẻ quanh năm chỉ quen mặc quần áo cũ vá chằng vá đụp của anh trai. Chiếc áo với hai hàng cúc đồng sáng bóng khiến cậu hãnh diện biết bao. Cậu bước vào lớp học bằng tất cả niềm tự hào trẻ dại, mong được bạn bè trầm trồ ngưỡng mộ. Và quả thật, ánh mắt kinh ngạc của các bạn đã khiến trái tim cậu lâng lâng sung sướng.

Niềm vui ấy tưởng chừng sẽ trọn vẹn, nhưng rồi chỉ trong khoảnh khắc, tiếng cười chế giễu của bạn bè đã dập tắt tất cả. Hàng cúc áo của cậu không giống mọi người. Chúng được đính chéo thành hình chữ “V” kỳ lạ. Đằng sau kiểu đính cúc ấy là mảnh vải vàng cũ được lót bên trong vì mẹ không đủ tiền mua thêm vải mới. Người mẹ nghèo đã cố giấu đi sự thiếu thốn bằng tất cả sự khéo léo và yêu thương của mình. Bà muốn con trai được mặc đẹp như bạn bè, muốn con có được chút tự tin giữa tuổi thơ thiếu thốn. Vậy mà điều bà cố gìn giữ cuối cùng vẫn bị phơi bày giữa tiếng cười vô tâm của lũ trẻ.

Đến đây, hình ảnh người mẹ hiện lên thật lặng lẽ mà lớn lao biết bao. Bà nghèo, cuộc sống đầy nhọc nhằn, nhưng trái tim lại luôn hướng về con. Chiếc áo kia đâu chỉ được khâu bằng vải vóc, mà còn được may bằng biết bao đêm thức trắng, bằng những giọt mồ hôi và cả nỗi tủi cực âm thầm của người mẹ nghèo. Hình ảnh hàng cúc áo nghiêng lệch vì thế trở thành biểu tượng của tình yêu thương, của sự chắt chiu và hi sinh thầm lặng.

Thế nhưng, cậu bé năm ấy lại chưa đủ lớn để hiểu điều đó. Sự nông nổi của tuổi mới lớn cùng lòng tự ái bị tổn thương đã khiến cậu nổi giận, cắt nát chiếc áo mới mẹ vừa may. Chi tiết người mẹ lao đến, giơ cao bàn tay nhưng rồi lại buông xuống khiến lòng người nhói đau. Trong ánh mắt ngấn nước ấy vừa là nỗi đau, vừa là tình thương vô bờ dành cho đứa con chưa kịp trưởng thành. Người mẹ không trách mắng, cũng chẳng oán giận. Bà chỉ lặng lẽ nuốt nỗi buồn vào lòng rồi tiếp tục làm việc đến kiệt sức.

Rồi thời gian lặng lẽ trôi đi, người mẹ gầy sọp dần và ra đi mãi mãi. Đứa con ngày nào đã trưởng thành, có tiền bạc, có thành công, nhưng sâu thẳm trong tim vẫn mang theo một vết thương chẳng thể lành. Cậu muốn nói lời xin lỗi mẹ, muốn một lần được quay về ngày cũ để ôm lấy mẹ và hiểu bà hơn, nhưng tất cả đã muộn rồi. Chính vì thế, khoảnh khắc người đàn ông lao lên sàn diễn thời trang khi nhìn thấy chiếc áo với hàng cúc hình chữ “V” đã trở thành đoạn kết đầy ám ảnh. Chiếc áo năm xưa bỗng hóa thành nhịp cầu nối quá khứ và hiện tại, kéo bật dậy mọi day dứt được chôn giấu suốt bao năm trời. Tiếng khóc òa của nhân vật cũng là tiếng nấc nghẹn ngào của biết bao con người từng vô tâm với mẹ cha để rồi chỉ còn lại tiếc nuối khi chẳng thể quay lại nữa.

Bên cạnh nội dung giàu ý nghĩa, tác phẩm còn gây xúc động bởi nghệ thuật kể chuyện tinh tế. Cốt truyện giản dị nhưng chạm đến những miền sâu kín nhất trong tâm hồn người đọc. Hình ảnh chiếc áo với hàng cúc đặc biệt xuất hiện ở đầu và cuối truyện tạo nên kết cấu đầy ám ảnh. Chi tiết ấy vừa gợi sự xót xa, vừa khiến tình mẫu tử trong truyện càng thêm thiêng liêng và bất tử. Đặc biệt, câu nói cuối cùng của nhà thiết kế: “Thực ra, tất cả những người mẹ đều là các nhà nghệ thuật!” đã khép lại câu chuyện bằng một dư âm sâu lắng. Người mẹ nào cũng dùng cả cuộc đời mình để tạo nên điều đẹp đẽ nhất cho con, dù bản thân phải chịu biết bao thiếu thốn và nhọc nhằn.

Cúc áo của mẹ không chỉ là câu chuyện về một chiếc áo cũ hay một lỗi lầm tuổi nhỏ. Tác phẩm còn là lời thức tỉnh nhẹ nhàng mà sâu cay dành cho mỗi người. Khi còn mẹ bên đời, hãy biết yêu thương, lắng nghe và trân trọng từng điều bình dị mẹ dành cho ta. Bởi đến một ngày nào đó, dẫu có thành công hay giàu sang đến đâu, con người vẫn không thể đổi lấy một lần được quay về để nói lời yêu thương với mẹ.