VỘI VÀNG

Tôi muốn tắt nắng đi
Cho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đi.

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,
Mỗi sáng sớm, thần Vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.
[…]

( Rút từ tập “ Thơ thơ” – 1938 của Xuân Diệu)

I. Mở bài

– Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm

+ Xuân Diệu là “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”. Thơ ông thể hiện đầy đủ nhất ý thức cá nhân của một cái tôi mang bản sắc riêng: Mãnh liệt, thèm yêu, khát sống, tận hưởng, tận hiến…..

+” Vội vàng” rút từ tập “ Thơ thơ” (1938), tập thơ đầu tay của Xuân Diệu. Là tiếng thơ dạt dào của một tâm hồn trẻ yêu tha thiết cuộc đời và quyến luyến cuộc sống trần gian.

II. Thân bài

* Nội dung

– Tình yêu tha thiết cuộc sống nơi trần thế:

+ Bốn câu đầu: Khát vọng táo bạo của thi nhân: Muốn đoạt quyền của tạo hóa, “tắt nắng, buộc gió” để làm ngưng đọng, để níu giữ vẻ đẹp của tự nhiên, cho “màu đừng nhạt”, “hương đừng bay”. Điệp từ “Tôi muốn” tô đậm cảm xúc mãnh liệt, nồng nàn của thi nhân.

+ Bảy câu tiếp theo: Bức tranh thiên nhiên nồng nàn tươi mới, tràn đầy sức sống.

++ Thi nhân muốn làm ngưng đọng vẻ đẹp của tự nhiên, bởi bức tranh thiên nhiên tươi đẹp mơn mởn, căng tràn sức sống, bữa tiệc trần gian. Xuân Diệu làm sống dậy nét quyến rủ, điệu tình tứ, vẻ kì thú của thiên nhiên bằng sự quan sát, miêu tả tinh tế: Ong bướm đang tuần tháng mật, hoa đồng nội xanh rì, lá cành tơ phơ phất, khúc nhạc tình si của chim yến anh, ánh sáng mặt trời như phát ra từ cặp mắt của người con gái đẹp “ánh sáng chớp hàng mi”….

++ Tính từ chỉ màu sắc: “Xanh rì”, âm thanh “khúc tình si”, kết hợp với các hình ảnh “hoa đồng nội”, “lá cành tơ”…tạo nên bức tanh mùa xuân dồi dào sinh lực, khơi dậy vẻ tinh khôi đầy xuân tình.

++ Điệp từ “này đây” được đặt ở các vị trí khác nhau diễn tả bước chân hăm hở của thi nhân. Mỗi bước chân là một sự khám phá, phát hiện vẻ đẹp của mùa xuân.

+ Hai câu sau:

“Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân”.

-> Niềm vui của thi nhân không trọn vẹn, bởi mùa xuân tuần hoàn mà đời người hữu hạn nên thi sĩ vội vàng tận hưởng, hoài xuân, tiếc xuân ngay giữ mùa xuân. Đó là lẽ sống vội vàng của Xuân Diệu.

Bằng cặp mắt “xanh non biếc rờn” Xuân Diệu lần đầu tiên ngơ ngác vui sướng, nhìn cái gì cũng thấy say mê, đáng yêu. Bức tranh mùa xuân bày ra trước mắt Xuân Diệu như một bữa tiệc trần gian đang mời gọi con người say mê, thưởng thức. Bức tranh ấy không phải tìm đâu xa mà ở ngay chốn trần gian. Đó là quan niệm nhân sinh mới mẻ, tích cực ( so với các nhà thơ cùng thời).

* Nghệ thuật:

– Điệp từ, điệp ngữ… tạo ra tính nhạc trong thơ và cụ thể hóa khát vọng của thi nhân cũng như vẻ đẹp của thiên như bày ra trước mắt

– Nghệ thuật so sánh độc đáo “ Tháng giêng ngon…” kết hợp với nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác cho thấy cách cảm nhận cuộc sống thật cụ thể, mới mẻ và độc đáo

….

– Đánh giá:

Đoạn thơ đã thể hiện khát vọng táo bạo, mãnh liệt cũng như quan niệm mới mẻ của nhà thơ về thiên đường hạnh phúc. Qua đó, người đọc cảm nhận được một cái tôi trữ tình thiết tha gắn bó với trần thế và khát khao thụ hưởng những hương sắc trần gian; biểu hiện một quan niệm sống tích cực của thi nhân.

III. Kết bài

– Khái quát nội dung của đoạn thơ

– Mở rộng vấn đề

Bài làm tham khảo

Xuân Diệu được mệnh danh là “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới” bởi luôn mang đến cho thơ ca Việt Nam một tiếng nói khác lạ: nồng nàn, trẻ trung và tha thiết như chính nhịp đập của trái tim ông. Đọc thơ Xuân Diệu, ta như được bước vào thế giới của ánh sáng, hương thơm và những cảm xúc yêu đời say đắm. Bài thơ “Vội vàng”, trích trong tập Thơ thơ (1938), là tiếng reo vui của một tâm hồn khao khát sống đến mức muốn ôm trọn cả mùa xuân vào lòng. Đoạn đầu bài thơ hiện lên như một bức tranh diệu kì, vừa đẹp đẽ vừa độc đáo, khiến ta không khỏi ngỡ ngàng trước cách cảm nhận cuộc sống của nhà thơ.

Ngay từ bốn câu mở đầu, cái tôi trữ tình đã hiện lên đầy mạnh mẽ với những ước muốn tưởng chừng không thể:

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.”

Lời thơ như một tiếng reo bộc bạch, vừa trẻ dại vừa tha thiết. Điệp ngữ “Tôi muốn” vang lên liên tiếp cho thấy nhà thơ yêu sự sống đến mức muốn giữ lại từng tia nắng, từng luồng gió. Chỉ những ai thật sự trân trọng từng vẻ đẹp của trần gian mới có thể thốt lên khát vọng “tắt nắng, buộc gió”, những hành động tưởng như chỉ có thần linh mới làm được. Nhưng với Xuân Diệu, đó là lời khẳng định: ông yêu cuộc đời này đến mức không chấp nhận sự tàn phai của bất cứ điều gì đẹp đẽ.

Đến bảy câu tiếp theo, mùa xuân bỗng mở ra trước mắt ta bằng tất cả sự mơn mởn, tươi xanh và tình tứ của nó:

“Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất…”

Cứ mỗi lần điệp từ “này đây” cất lên, ta lại cảm nhận được một bước chân hăm hở, một tiếng gọi đầy say mê của thi sĩ đang nâng niu từng vẻ đẹp tự nhiên. Ong bướm thì đang trong “tuần tháng mật”, đồng nội thì “xanh rì”, cành lá thì “phơ phất”, yến anh thì cất “khúc tình si”. Những hình ảnh ấy không chỉ đẹp mà còn đầy sức sống, như đang mời gọi con người hòa vào niềm vui bất tận của vũ trụ. Đặc biệt, hình ảnh “ánh sáng chớp hàng mi” khiến người đọc bất ngờ bởi sự tinh tế và duyên dáng. Mặt trời qua đôi mắt Xuân Diệu không còn rực cháy mà trở nên mềm mại, dịu dàng như ánh mắt của người thiếu nữ.

Nhưng giữa niềm hạnh phúc ấy, nhà thơ đột ngột thổ lộ:

“Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”

Niềm vui đang tràn đầy bỗng chốc mang màu sắc bâng khuâng. Xuân Diệu sung sướng thật đấy, nhưng cũng lo âu thật đấy. Bởi ông hiểu rằng mùa xuân dù đẹp đến đâu rồi cũng sẽ trôi qua, và tuổi trẻ của con người thì hữu hạn. Chính vì thế, thi sĩ phải “vội vàng”, phải sống hết mình, phải tận hưởng ngay khi vẻ đẹp còn đang ở trong độ rực rỡ nhất. Đó không phải là vội vàng vô nghĩa, mà là thái độ sống tích cực, trân quý từng giây phút.

Về nghệ thuật, đoạn thơ là minh chứng cho tài năng sáng tạo độc đáo của Xuân Diệu. Điệp từ nhịp nhàng tạo nên âm hưởng gấp gáp, vui tươi. Những so sánh táo bạo, những hình ảnh gợi cảm đầy sức sống và nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác giúp mùa xuân trở nên sống động hơn bao giờ hết. Thiên nhiên trong thơ Xuân Diệu không tĩnh lặng như tranh mà rung động, ngân vang như có linh hồn.

Đoạn thơ kết thúc nhưng dư âm còn mãi. Đó là âm vang của một trái tim yêu đời tha thiết, một con người coi trần gian này là thiên đường của hạnh phúc. Đọc thơ Xuân Diệu, ta hiểu rằng mỗi khoảnh khắc của cuộc sống đều đáng quý và đáng được nâng niu. Và có lẽ chính vì thế mà “Vội vàng” sẽ mãi là bản tình ca tuyệt đẹp về tuổi trẻ, về mùa xuân và về khát vọng sống nồng nàn của con người.